(Manfred Klimek, φωτογραφία: Stefan Feichtinger WEIN & CO / εξαιρετικά εσφαλμένη animation: Runwayml)
Heike και Gernot Heinrich ήταν ήδη καταξιωμένοι νεαροί οινοποιοί όταν κυκλοφόρησαν στην αγορά, το 2001, την πρώτη cuvée Salberg – 90% Merlot, 10% Zweigelt. Γρήγορα έγινε λόγος για το «Mouton της Αυστρίας», μια ανοησία βέβαια που, δικαιολογημένα, δεν ενόχλησε τους Heinrich, αφού το Salzberg τους ήταν το πρώτο ερυθρό κρασί της χώρας που άγγιζε το όριο των 70 ευρώ (1.000 σελίνια). Το 2001 δεν ήταν απλώς ακόμη μία ερυθρή cuvée του Μπούργκενλαντ, αλλά μέρος μιας ευρύτερης ιδέας: εκείνης της ανανέωσης που ξεκίνησε με την cuvée Arachon (F.X. Pichler, Szemes, Tement – σήμερα υπό τη διεύθυνση του Oscar Szemes) και έδωσε στο ερυθρό κρασί του Μπούργκενλαντ μια νέα αυτοσυνειδησία. Μακριά από το επαρχιώτικο, μακριά από την καθαρή επίδειξη δύναμης, προς την κατεύθυνση της προέλευσης, της δομής, της κομψότητας και της σαφώς αναγνωρίσιμης μακροβιότητας.
Το Salzberg ήταν σε αυτή τη φάση ένα από τα πρώτα premium ερυθρά κρασιά που έδειξαν ότι το Blaufränkisch, το Zweigelt, το St. Laurent και το Merlot δεν χρειάζεται να αλληλοεξουδετερώνονται, αλλά μπορούν να οξύνουν αμοιβαία το ένα το άλλο. Όχι ως μια cuvée χωρίς σαφή χαρακτήρα, αλλά ως ένα με ακρίβεια συντεθειμένο σύνολο.
Ένας αμπελώνας μεγαλώνει – και μαζί του η ιδέα
Το Salzberg δεν είναι ένας κλασικός «μεγάλος» αμπελώνας με την έννοια της Βουργουνδίας, ούτε ένα καθαρά οριοθετημένο μονολιθικό terroir. Είναι ένα παζλ. Έχει αναπτυχθεί επί δεκαετίες, parcela προς parcela. Η ναπολεόντεια κληρονομική νομοθεσία δεν άφησε εδώ κάποια αισθητική, αλλά κατακερματισμό – και ακριβώς από αυτόν προέκυψε μια δύναμη. Άργιλος, ιλύς, ασβέστης, άμμος και χαλίκι δεν βρίσκονται τακτοποιημένα το ένα πάνω στο άλλο, αλλά το ένα δίπλα στο άλλο, μερικές φορές και αντιμέτωπα. Για τον οινοποιό αυτό δεν είναι διευκόλυνση, αλλά δοκιμασία. Για το κρασί, όμως, είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να λάμψει με εξαιρετικό τρόπο.
Αυτή η ποικιλία των εδαφών συνοδεύεται από ένα μικροκλίμα που συγχωρεί ελάχιστα. Ο αμπελώνας ανοίγεται στον ήλιο, το νερό είναι λιγοστό, τα κλήματα πρέπει να κοπιάσουν. Οι ρώγες παραμένουν μικρές, οι φλούδες παχιές, οι αποδόσεις χαμηλές. Σε συνδυασμό με τη βιοδυναμική καλλιέργεια δεν προκύπτει ένα ευχάριστο, εύκολο ερυθρό κρασί, αλλά ένα κρασί με σάρκα, λαβή και εσωτερική ένταση. Στο επάνω άκρο του Salzberg, εκεί όπου το έδαφος γίνεται λεπτότερο και κυριαρχεί το χαλίκι, αναλαμβάνει το Zweigelt – όχι ως γοητευτής, αλλά ως δομικός κορμός. Ένα μέρος του καταλήγει στο περιφερειακό εγχείρημα Pannobile, ενώ το ίδιο το Salzberg παραμένει το άθροισμα.
Οινοποίηση χωρίς μακιγιάζ
Το Salzberg ωριμάζει για περίπου 20 μήνες, επίσης και κυρίως σε χρησιμοποιημένα barriques. Αυτό δεν είναι μια καλλωπιστική πράξη, αλλά μια απόφαση ενάντια στον επιφανειακό πειρασμό. Το ξύλο πρέπει να συνοδεύει, όχι να σχολιάζει. Αυτό που μένει είναι ένα κρασί που αναπτύσσει βάθος. Η cuvée δεν αποτελεί συμβιβασμό, αλλά μετάφραση: Blaufränkisch για ένταση και οξύτητα, Merlot για όγκο, St. Laurent για σκούρα πικάντικη γεύση, Zweigelt για γείωση.
Η σοδειά του 2018 – Συγκέντρωση αντί για πόζα
Το 2018 που είχα τώρα στο ποτήρι (50% Blaufränkisch, 50% Merlot) δείχνει πόσο έχει λειανθεί το Salzberg με τα χρόνια. Στη μύτη δεν υπάρχει ένα τετριμμένο πυροτέχνημα φρούτου, αλλά σκούρα, ώριμα μούρα, μαζί με νύξεις ελιάς, βοτάνων και ένα άρωμα που θυμίζει αποξηραμένες ιταλικές ντομάτες. Καπνιστές νότες, καπνός, μια υποψία πιπεριού, όλα στενά συνυφασμένα. Τίποτα δεν στέκεται μόνο του. Αθόρυβα τέλειο. Δύο ποικιλίες που συμπληρώνουν τέλεια η μία την άλλη, που ρέουν μέσα τους.
Στο στόμα το κρασί δείχνει ταυτόχρονα σφιχτό και ζουμερό. Το φρούτο είναι παρόν, αλλά δεν βγαίνει μπροστά στη σκηνή. Μια δροσερή οξύτητα χαράζει μια γραμμή μέσα στο κρασί, η τανίνη είναι λεπτή, αισθητή, ναι, αλλά ήδη εκπληκτικά ενσωματωμένη. Στο βάθος, βότανα, σκούρα μπαχαρικά, μια αλμυρή νότα που περισσότερο δομεί παρά κολακεύει. Ακριβές και τέλειο – πλέον 24 χρόνια επιδέξιας τέχνης στη σύνθεση cuvée.
Αναδρομή και παρόν
«Salzberg revisited» σημαίνει επίσης: Αυτό το κρασί είναι σήμερα, φυσικά, διαφορετικό από εκείνο των πρώτων σοδειών. Κι όμως έχει παραμείνει, για να το πούμε απλά, πιστό στον εαυτό του, επειδή ο Gernot Heinrich δεν έχασε ποτέ το νήμα, δεν θυσίασε ποτέ το κρασί στις μόδες – και δεν εξύψωσε ο ίδιος το Salzberg στους ουρανούς· μια έξυπνη κίνηση. Ενώ πολλά premium ερυθρά κρασιά των αρχών της δεκαετίας του 2000 μοιάζουν σήμερα με τεκμήρια μιας υπερβολικής εποχής, το Salzberg έχει διατηρήσει κάτι διαχρονικό. Ίσως επειδή δεν στόχευσε ποτέ στη μέγιστη εντύπωση της στιγμής.
Στο πλαίσιο του Arachon, το Salzberg ήταν ένα δομικό στοιχείο μιας μεγαλύτερης υπόσχεσης: ότι το Μπούργκενλαντ μπορεί να παράγει ερυθρά κρασιά που δεν χρειάζεται να εξηγούν από πού προέρχονται, επειδή το γευόμαστε. Αυτή η υπόσχεση εκπληρώθηκε – όχι θεαματικά, αλλά αθόρυβα. Για την παγκόσμια αγορά, ο Heinrich εμφιαλώνει πολύ λίγες φιάλες. Για τους λάτρεις του κρασιού σε όλο τον κόσμο, όμως, αυτό το 2018 αποτελεί τη συνέχεια μιας μεγάλης αφήγησης.