(Μάνφρεντ Κλίμεκ / Σύνταξη)
Εδώ και μερικές ημέρες, φτάνουν ανώνυμα στο WINEPARTY, μέσω μιας διεύθυνσης Hotmail, σύνολα δεδομένων από το εμπόριο κρασιού. Πρόκειται για στοιχεία πωλήσεων μεγάλων εμπόρων, τα οποία μας διαβιβάζει ένας ή μία πληροφοριοδότης. Δημοσιεύουμε αυτά τα στοιχεία με κάθε επιβαλλόμενη προσοχή. Δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα την προέλευσή τους και δεν μπορούμε να τα επαληθεύσουμε ανεξάρτητα. Ωστόσο, το υλικό παρουσιάζει μια κάποια αυθεντικότητα, την οποία ο αποστολέας ενσωματώνει σκόπιμα: μικρές λεπτομέρειες που μπορούν να το κάνουν να φαίνεται συνεκτικό. Γι’ αυτό αξίζει την προσοχή μας. Διότι, ακόμη κι αν ορισμένες τιμές αποδειχθούν ανακριβείς, σκιαγραφούν μια εικόνα που πολλοί οινοποιοί και έμποροι γνωρίζουν εδώ και καιρό από τη δική τους εμπειρία.
Η πιο πρόσφατη αποστολή αφορά το πρώτο εξάμηνο του 2026. Σύμφωνα με αυτήν, ένας μεγάλος διαδικτυακός έμπορος φέρεται να καταγράφει μείωση δύο τοις εκατό στα αφρώδη κρασιά, ενώ το λευκό κρασί χάνει οκτώ τοις εκατό και το ροζέ αυξάνεται κατά επτά τοις εκατό — αν και ξεκινά από ένα ακόμη χαμηλό επίπεδο. Πραγματικά ανησυχητική είναι η εικόνα στο κόκκινο κρασί. Μείον 46 τοις εκατό. Ακόμη πιο δραματική είναι η κατάσταση στο γλυκό κρασί, στο κρασί Πόρτο και σε συναφείς κατηγορίες. Μείον 78 τοις εκατό. Παράλληλα, τα προϊόντα χωρίς αλκοόλ αυξάνονται κατά 180 τοις εκατό — αν και ξεκινούν από μια μέχρι σήμερα πολύ μικρή βάση.
Αν αυτά τα στοιχεία ισχύουν έστω και κατά προσέγγιση, τίθεται ένα ερώτημα για το οποίο γίνεται εκπληκτικά λίγος λόγος.
Πρέπει να σώσουμε το κόκκινο κρασί;
Για χρόνια, η συζήτηση επικεντρωνόταν κυρίως στην άνοδο των κρασιών χωρίς αλκοόλ. Ήδη πριν από αυτό, το ροζέ είχε βρεθεί στο επίκεντρο, συνοδευόμενο από ελαφρύτερα λευκά κρασιά και νέα αφρώδη. Αντίθετα, το κόκκινο κρασί θεωρούνταν τόσο αυτονόητο, ώστε σχεδόν κανείς δεν σκεφτόταν ότι η θέση του θα μπορούσε κάποτε να απειληθεί σοβαρά.
Μήπως αυτό ακριβώς ήταν ένα λάθος;
Σήμερα, το κόκκινο κρασί απαιτεί πολλά από όσα το πνεύμα της εποχής προσφέρει όλο και σπανιότερα. Υπομονή. Προσοχή. Συχνά, ένα κοινό γεύμα. Και πιο δροσερές εποχές του χρόνου. Όποιος, έπειτα από μια μακρά εργάσιμη ημέρα, κάθεται στο τραπέζι στο σπίτι του μέσα σε αυτόν τον νέο κόσμο της εργασίας ή συναντά φίλους για ένα ποτό, στρέφεται πλέον συχνά σε άλλα κρασιά. Αυτό δεν είναι πια μόδα. Είναι μια αλλαγή στις συνήθειες ζωής.
Σε αυτό προστίθεται η κλιματική αλλαγή. Τα ζεστά καλοκαίρια κάνουν πολλούς καταναλωτές να αναζητούν αυτόματα δροσερά κρασιά. Ακόμη και πεπεισμένοι λάτρεις του κόκκινου κρασιού ανακαλύπτουν ξαφνικά εκ νέου το Riesling, το Sauvignon Blanc ή τη σαμπάνια. Παράλληλα, μεγαλώνει μια γενιά για την οποία τα μεγάλα Bordeaux, Barolo ή Rioja δεν ανήκουν πλέον τόσο αυτονόητα στον δικό της οινικό κόσμο όσο ανήκαν στη γενιά των Baby Boomers και στη Generation X. Η Βουργουνδία εξακολουθεί να έχει μια κάποια αριστοκρατική αίγλη, να αποτελεί κάτι ξεχωριστό. Όμως ακόμη και αυτό φαίνεται να απειλείται.
Ωστόσο, ακόμη πιο καταθλιπτική είναι η εικόνα μιας άλλης κατηγορίας.
Γλυκό κρασί.
Τα Sauternes, Tokaj, Trockenbeerenauslesen, Beerenauslesen ή τα μεγάλα κρασιά πάγου ανήκαν επί δεκαετίες στα πολυτιμότερα κρασιά της Ευρώπης. Σήμερα εξαφανίζονται αθόρυβα από πολλούς καταλόγους κρασιών. Όχι επειδή έχει υποβαθμιστεί η ποιότητά τους, αλλά επειδή σχεδόν δεν παραγγέλνονται πλέον. Όποιος ρωτά νέους σομελιέ, συχνά ακούει εκπλήξεις. Μερικοί έχουν σχεδόν πάψει να δοκιμάζουν πραγματικά μεγάλα γλυκά κρασιά.
Αυτό θα ήταν μια πολιτιστική απώλεια.
Διότι το γλυκό κρασί δεν είναι μια περιθωριακή εμφάνιση στην ευρωπαϊκή οινική ιστορία. Ανήκει στα παλαιότερα και σημαντικότερα κεφάλαιά της. Το να το αφήσουμε απλώς να εξαφανιστεί από τις κάβες θα ήταν περίπου σαν να αποφασίζαμε κάποια στιγμή να στερηθούμε τον Μότσαρτ στην κλασική μουσική, επειδή οι υπηρεσίες streaming δείχνουν αυτή την περίοδο άλλες προτιμήσεις. Ίσως, λοιπόν, το ερώτημα δεν είναι καν αν θα εξαφανιστούν το κόκκινο ή το γλυκό κρασί, αλλά πώς θα τα επαναφέρουμε στην καθημερινότητα.
Χρειάζεται το κόκκινο κρασί νέες θερμοκρασίες σερβιρίσματος; Άλλες γαστρονομικές προσεγγίσεις; Περισσότερο θάρρος για ελαφρύτερα στιλ που πίνεται νωρίτερα; Και δεν έχει έρθει η ώρα να δείξουμε ξανά το γλυκό κρασί εκεί όπου ανήκει — όχι μόνο με το επιδόρπιο, αλλά και με τυρί, φουά γκρα, πικάντικη ασιατική κουζίνα ή απλώς ως αυτόνομο ποτό; Και γιατί δεν υπάρχουν γλυκά κρασιά για ανάμειξη στον κόσμο των μπαρ;
Το WINEPARTY θα συνεχίσει να δημοσιεύει δεδομένα που του διαβιβάζονται ανώνυμα — πάντα με την επισήμανση ότι δεν μπορούμε να επαληθεύσουμε οριστικά την προέλευσή τους. Παράλληλα, καλούμε οινοποιούς, εμπόρους και σομελιέ να μοιραστούν μαζί μας τις εμπειρίες τους. Κι εμείς οι ίδιοι αρχίζουμε τώρα τη διαδικασία επαλήθευσης.
Διότι ένα πράγμα φαίνεται ήδη σήμερα να είναι βέβαιο: Αν αυτή η εξέλιξη επιβεβαιωθεί, δεν θα συζητάμε πλέον για βραχυπρόθεσμες τάσεις της αγοράς. Τότε θα μιλάμε για μια βαθιά μεταμόρφωση της ευρωπαϊκής οινικής κουλτούρας.