Կլոդ Օգյուստի կողմից
Երբեմն ինքս ինձ հարցնում եմ, արդյոք գերմանացիներն ընդհանրապես գիտե՞ն, թե ինչ արժեք ունի իրենց համար գինին։ Ես սա գրում եմ որպես հարավտիրոլցի, որպես մեկը, ով մի ոտքով կանգնած է իտալական հայրենասիրության, իսկ մյուսով՝ տիրոլյան-ավստրիականի մեջ, որը, ընդունում եմ, իր տեղը զիջել է ինքնավարության հայրենասիրությանը, որն այլևս Ավստրիայի վրա չի հենվում։ Մեզ մոտ լավ տոնի մաս է կազմում սեփական գինիները հաճույքով, հպարտությամբ և, այո՛, նաև տեղական հայրենասիրության մի չափաբաժնով խմելը, գովաբանելը և, անհրաժեշտության դեպքում, նաև պաշտպանելը։ Շվեյցարացիների մոտ էլ մոտավորապես նույնն է. ով ապրում է Վալեում, խմում է Վալեի գինին, ով բնակվում է Ժնևի լճի մոտ՝ Շասլան։ Քննարկելու ոչ մի պատճառ չկա, նույնիսկ եթե այլ գինեգործական շրջաններ գուցե ավելի լավ գինիներ են արտադրում։
Եվ հետո ես նայում եմ Գերմանիային — և տեսնում եմ մի տեսարան, որը ներկայումս առաջին հերթին մշակում է մեկ բան՝ վատաբանելը։ Այնտեղ, որտեղ ուրիշները համառորեն կասեին՝ Հիմա առավել ևս, այստեղ մռայլ լրջությամբ վերլուծում են, որ իրականում այլևս ոչ մի ելք չկա։ Կարծես ճգնաժամն առանց այդ էլ բավականաչափ ծանր չէ, այն դեռ պետք է ուժեղացվի ինքնախարազանող մտածելակերպի խոշորացույցի միջով։
Մինչդեռ Գերմանիան պատահական մի գինեգործական երկիր չէ. Պատմականորեն այն երբևէ գոյություն ունեցած ամենակարևոր գինեգործական երկրներից մեկն է։ Ով նայում է 1939 թվականից առաջ գինու առևտրի աշխարհի քարտեզներին, ամենուր հանդիպում է գերմանական Ռիսլինգներին։ Դրանք աշխարհի ամենաթանկ սպիտակ գինիներն էին՝ ավելի բարձր գնահատված, քան Բորդոյի գինիների մեծ մասը։ Լոնդոնում, Պետերբուրգում, Նյու Յորքում Մոզելից, Ռեյնգաուից, Զաարից եկող շշերը ցուցակների ամենավերևում էին։ Հայտնի մրգային և ազնվաքաղցր Ռիսլինգները միջազգային մշակութային արժեք էին։ Դրանք Գերմանիային փայլ և հեղինակություն էին տալիս՝ դեռևս նախքան «Գերմանիան որպես արտահանող երկիր» գաղափարը պետական դոկտրին դառնալը։
Այս պատմական մեծությունը մոռացված է։ Ոչ թե անգլիացիների, ոչ թե սկանդինավցիների, ոչ թե ճապոնացիների կողմից, որոնք գերմանական Ռիսլինգներին մինչ օրս վերաբերվում են ինչպես մասունքների։ Այն մոռացված է հենց Գերմանիայում։ Քանզի այնտեղ տիրում է մի մտածելակերպ, որը չի ճանաչում ուրախ հայրենասիրությունը։ Ավստրիացիները երգում են իրենց երգերը Գրյուներ Վելտլիների մասին, իտալացիները յուրաքանչյուր շշից կերտում են իրենց ազգը, իրենց հայրենիքը։ Իսկ Գերմանիայում հայրենիքի ցանկացած դրսևորում անմիջապես կասկածելի է թվում։ Դա պատմությունից ծնված ռեֆլեքս է։ Այն հասկանալի է, և, այնուամենայնիվ, ճակատագրական է խաղողագործության համար — և ոչ միայն խաղողագործության համար։
Քանզի ի՞նչ է մնում, երբ սեփական գինին չես խմում որոշակի հայրենասիրական հպարտությամբ։ Մնում է տնտեսական կորը, որը յուրաքանչյուր բաժակ վերածում է ծախսային գործոնի։ Մնում է հրաժարականի երանգը, որն այս օրերին այնքան հաճախ է լսվում գերմանական գինու մառաններում։ Մինչ ֆրանսիացիները պաշտպանում են իրենց ապելասիոնները ինչպես սրբավայրերը, իսկ իտալացիները իրենց DOC-ներն օգտագործում են որպես մշակութային զենքեր, գերմանացիները քննարկում են՝ արդյոք ընդհանրապես դեռ արժե՞ փրկել գինեգործությունը։
Ամենազարմանալին — և ինձ՝ որպես արտաքին դիտորդի, գրեթե անհասկանալի — այն է, որ այս հոռետեսությունը դրսից չի կիսվում։ Ով խոսում է Լոնդոնի ներմուծողների, Կոպենհագենի սոմելյեների կամ Տոկիոյի կոլեկցիոներների հետ, այլ լեզու է լսում՝ ոգևորություն Ռիսլինգի հանդեպ, հետաքրքրություն Սիլվաների նկատմամբ, հարգանք Շպետբուրգունդերի հանդեպ։ Գերմանիան արտասահմանում չի դիտվում որպես խնդրահարույց երկիր, այլ որպես գանձարան։ Միայն սեփական երկրում է, կարծես, համոզվածությունը իշխում, թե գանձը վաղուց խորն ու անհնարին գտանելիությամբ թաղված է։
Ես ինքս ինձ հարցնում եմ, արդյոք դա չէ՞ բուն ճգնաժամը՝ ոչ թե կլիմայի փոփոխությունը, ոչ թե գինիների չափազանց ցածր գները, ոչ թե կառուցվածքային խնդիրները, այլ սեփական անձը որպես գինեգործական երկիր լրջորեն ընդունելու անկարողությունը։ Բաժակի մեջ եղած հայրենասիրությունը բութ ազգայնականություն չէ։ Դա սեփական հողին, սեփական խաղողի վազերին, սեփական պատմությանը նվիրվածության խոստովանություն է։ Ով իրեն արգելում է այն, կտրում է արմատները դեռևս այն ժամանակ, երբ վազերը չեն հասցրել ծաղկել։
Հարավային Տիրոլից նայելով՝ գերմանական ինքնաժխտմանը զարմանքով ես հետևում։ Մենք սովորել ենք, որ կարելի է գոյատևել միայն այն դեպքում, երբ պնդում ես սեփական դիրքը՝ ավելի մեծ հարևանների և դժվար շուկաների դեմ։ Գերմանացիներն էլ կարող էին դա անել։ Նրանք դրա համար բոլոր հիմքերն ունեն։ Պարզապես պետք է ցանկանան։