Երեկո ռեստորանում։ Սեղանի շուրջ նաև մի «գինու գիտակ» կա։ Ես՝ միշտ ինքնահավան ու կարևորություն տվողս, նրան առաջ եմ թողնում․ նա կարող է ընտրել այն վեց գինիները, որոնք մենք խմելու ենք բեռլինյան ուշ ամառվա այս՝ ամպամած երկնքի տակ անցկացվող երեկոյին։ Բոլորը հետաքրքրված են։
Եվ «գինու գիտակը» լավ է ընտրում։ Սկզբում՝ Սաքսոնիայից մի Քերներ և Պֆալցից մի Սովինյոն։ Հետո՝ Վյուրթեմբերգից մի Վայսբուրգունդեր և Բուրգունդիայից մի Շասան-Մոնրաշե։ Տարիների հարցում էլ նա ճիշտ է կողմնորոշվում․ բույրային սորտերի (Քերներ և Սովինյոն) դեպքում մի կողմ է թողնում վիճահարույց 2008 թվականը և դրա փոխարեն նախապատվությունը տալիս պտղային 2009-ներին։ Վայսբուրգունդերի և Շարդոնեի դեպքում նա վերցնում է ավելի հին՝ 2005 և 2001 թվականների բերքը։ Տեսնում եք՝ այս մարդն արդեն շատ բան է խմել։ Եվ գիտի, թե ինչն է համեղ։
Կարմիր գինիների դեպքում՝ նույնքան մեծ ուրախություն․ Պֆալցից մի Շպետբուրգունդեր (իսկ որպես անակնկալ՝ նույն վայրից մի Մերլո)։ Եվ 2005 թվականի մի Բորդո։ Երեկոն ինձ համար փրկված է։ Մնում է միայն լավ զրույցները, թեթև հարբածությունը, իսկ հետո՝ կոշտ ներքնակ լավ օդափոխվող ու հանգիստ սենյակում։
Մի վախեցեք, «բայց» չի լինելու։ Երեկոն իսկապես հաջողված էր։ Պարզապես նկատեցի, թե ինչ բառապաշարով էր իր ընտրած գինիները նկարագրում նյութի անսխալ գիտակը։ Բառերով, որոնք արդեն հարյուրավոր անգամներ լսել ես․ գաղտնիքով պատված ու ծաղկուն գինու լեզվի բառերով, որը մուտքի շեմ է ստեղծում։ Մուտքի շեմ դեպի «իսկական» գինու գիտակների լեգենդներով շրջապատված աշխարհը՝ այն խմբակի, որը միշտ փչացնում է գինի խմելու հաճույքը։
Դրանց թվում են այնպիսի արտահայտություններ, ինչպիսիք են «թաց կատուն» կամ «ձիու թամբը»։ Նկարագրություններ, օրինակ՝ «Խոտաբույսերի այգուց կազմված բուկետ»։ Կամ՝ «Հասած դեղձերի կոմպոզիցիա՝ բոված նուշի երանգով»։ Երբեմն գինու գիտակները հասնում են համարձակ ու անհաջող կառուցվածքների, օրինակ՝ «Գինի՝ ծերացող Ժանն Մորոյի նման»։ Այդ ժամանակ արդեն ծիծաղելի է։
Բոլորովին էլ այնպես չէ, որ այս նկարագրությունները ճիշտ չեն։ Ձիու թամբը, թևատակի քրտինքը, խոտաբույսերի այգին, կորիզավոր մրգերի բույրը կամ գարնանային մարգագետինը՝ բոլորը կարելի է հասկանալ ու ճանաչել։ Սակայն ընդամենը մի քանի հասկացություն ևս, և գինու գիտակների (իսկ այստեղ հատկապես նկատի ունեմ գինետների աշխատակիցներին ու սոմելիեներին) լեզուն հասնում է իր սահմաններին։ Մինչդեռ հոտոտելու և համտեսելու շատ ավելի բան կա, պարզապես դա դժվար է համադրել գինու ու մշակույթի հետ։ Համենայն դեպս այդպես են կարծում գինու համտեսման պահապանները։
Օրինակ՝ շատ հանքային Ռիսլինգը կարող է հոտել «սառը մոխրամանի» նման։ Եվ կարող է համով հիշեցնել պողպատե երկաթուղային ռելսը, եթե դեռ հիշում եք, թե մանկության տարիներին ինչպես էիք լիզում այն։ Ես, օրինակ, հիշում եմ։ Այս համը հանդիպում է Ռայնհեսսենից եկող որոշ Ռիսլինգներում։ Գինու փորձագետների շրջանում դա կոչվում է «երկաթային բնույթ»։ Ինչ ձանձրալի է։
Խորհուրդ եմ տալիս պարզապես ազատություն տալ ասոցիացիաներին։ Յուրաքանչյուրը կարող է, յուրաքանչյուրն էլ պետք է ասի, թե ինչ է մտածում, երբ իր հոտառությունը որսում է գինու բույրը։ Ոչինչ ամոթալի չէ․ ընդունված եզրույթների շրջանակը կարելի է օգտագործել, բայց կարելի է նաև ամբողջովին մի կողմ դնել։ Միայն այդպես են շրջանառության մեջ մտնում նոր հասկացություններ, որոնք ընդլայնում են արտահայտությունների հորիզոնը։
Քանի որ գինու լեզուն տառապում է միշտ նույն բառերից, որոնք պետք է նկարագրեն բոլոր գինիները․ բառերից, որոնք, թեև ճիշտ են թվում, «սովորական» գինի խմողը կարող է միայն մասամբ հասկանալ։ Իրենց բառապաշարով «գինու գիտակները» մնում են միայն իրենց շրջապատում։ Մի աղանդ, որը հանրությունից մեկուսացնում է իր հասկացությունները։ Եվ դրա համար հիացմունքի է արժանանում։
Ուստի ես թողնում եմ, որ սեղանի շուրջ բոլորը պատասխանեն։ Ինչի՞ հոտ ունի գինին։ Ինչպե՞ս է այն համով։ Եվ՞։ «Գինին թաց մազերի հոտ ունի, երբ դրանք լվացված են Nivea-ի շամպունով»։ Եվ՞։ «Գինին այն Brockhaus հանրագիտարանի հատորների հետևի մասի հոտն ունի, որոնք դրված են մեր տանը»։ Մեկ ուրիշը համաձայնում է․ «Այո՛, ես էլ դա կարող եմ հոտոտել»։
«Գինին ծառի կեղևի հոտ ունի»։ Կամ՝ ծովափի ռաթանե աթոռի։ Կաշվե կոշիկի մեջ ցողվող խոնավությունից պաշտպանող սփրեյի։ «Բայց նաև տանձի»,— սեղանի շուրջ ինչ-որ մեկն է ասում։ Այո՛, ճիշտ է, տանձի հոտ էլ ունի։
Եվ հետո մեկն ասում է՝ այսինքն՝ ես․ «Գինին Գաբի Մայերի օծանելիքի հոտն ունի։ Աղով պատված Գաբի Մայերի օծանելիքի»։ Եվ բոլորը ծիծաղում են։ Սա արդեն իսկապես ոչ ոք չի կարող հասկանալ։ Բայց դա նշանակություն չունի։ Ես կարող եմ։
Գլխավորն այն է, որ համտեսողների, քննադատների ու փորձագետների սահմանափակ և ծաղկուն լեզուն ապամոնտաժվի։ Ինժեներներն ու քիմիկոսները, տիեզերական տեխնիկայի մասնագետներն ու ավտոմեքենաների կոնստրուկտորները կարող են պաշտպանել իրենց սահմանափակ բառապաշարը։ Գինու (և թունդ խմիչքների) մասին կարելի է ավելին ասել, քան միշտ նույն դատարկ արտահայտությունները։ Սալտո կատարեք այբուբենների միջով։