Մանֆրեդ Կլիմեկի կողմից / WELT am SONNTAG
Երկրի հոտ է գալիս, ախոռի, նաև՝ երևակայակա՞ն է դա, թե՞ ոչ, սպիտակ պղպեղի։ Հեռվում տրակտոր է մռնչում, Օդերը և Լեհաստանի սահմանը տասը կիլոմետրից էլ պակաս հեռավորության վրա են։ Ոչինչ չի հուշում այն մասին, ինչին հետո հանդիպում ես բաժակում՝ հիանալի գինիներին, որոնք պատրաստվել են այնտեղ, որտեղ, ըստ էության, գինեգործություն հնարավոր չէր լինի։ Բայց հնարավոր է։ Եվ ինչպես է հնարավոր։ Բարի գալուստ Պատկե գինեգործարան՝ գինեգործության առումով Բրանդենբուրգի, անկասկած, ամենահամարձակ վայրը։ Գինեգործարան՝ բոլոր հարմարություններով (նաև մի տեսակ բացօթյա պանդոկով), որին Բեռլինից կարելի է հասնել տարածաշրջանային էքսպրեսով։ Այստեղ հյուսիս-արևելքը հանկարծ դառնում է այնքան հարավային, որքան երբեք չէինք ենթադրի։
Նախաձեռնությունը չեկավ գինու աշխարհից, այլ շինհրապարակից․ Մատիաս Յանկե, ելակագործ, շինարար, մարդ, որը կասկածելուց առաջ գործի է անցնում, 2016 թվականին առաջին անգամ որթատունկեր տնկեց։ Վայրը՝ Պիլգրամը, որը մինչ այդ հիմնականում բնորոշվում էր սովորական, բանական գյուղատնտեսությամբ և անծայրածիր տարածքներով։ Այստեղ գինին թեմա չէր, թեև հին գրառումներ կան այն մասին, որ այստեղ և հարևան Լեհաստանում ավելի վաղ արդեն զբաղվել են գինեգործությամբ՝ մեր մայրցամաքի մոտ 700 տարի առաջվա տաք ժամանակաշրջանում։
Այսօր գրեթե հինգ հեկտարի վրա աճում է դիմացկուն խաղողի սորտերի հավաքածու, որն ասես ստեղծված լինի այս ժամանակների համար․ Solaris, Johanniter, Sauvignac, Regent. Բոլորը PiWi-ներ են – սնկադիմացկուն սորտեր, որոնք ստեղծվել են բույսերի պաշտպանության միջոցների ավելի քիչ օգտագործման, դժվար տեղանքներում մշակման և այն ամենի համար, ինչ դեռ առջևում է։ Սակայն այստեղ կա նաև դասական սելեկցիայի սպիտակ բուրգունդական խաղող՝ հատկապես «S» 2023-ը (ներկայում վաճառված է, գինը՝ մոտ 16 եվրո), որը հոսում է կոկորդով, ինչպես Պֆալցից կամ Շտիրիայից եկած գինի․ քիչ ցիտրուս, ավելի շատ կորիզավոր մրգեր, սերկևիլը, ինչը հազվադեպ է, լիովին հավասարակշռված և կումի մեջ զարմանալիորեն հյութեղ ու հզոր։ Մաքուր հաճույք։
Սակայն Մատիաս Յանկեն մտածում է ոչ միայն որթերի, այլև հանդիպումների մասին։ Գինեգործարանի ֆերմերային խանութում ՝ մարկյան հարթավայրի վրա լայնորեն բացված, այցելուները համտեսում են Յանկեի տնային պատրաստման սալյամին, տեղական պանիրները և վերջում մի բաժակ խմում են սեփական արտադրության ելակի լիկյորից. Տեսարանը Հարավային Տիրոլից կամ Ֆրիուլիից լինի կարծես՝ միայն թե Բրանդենբուրգի արևելյան եզրին։ Ամբողջ համալիրը նման է գյուղական միկրոտիեզերքի՝ դանդաղեցված, բայց ոչ անցյալին ուղղված։
Մառանում Ռոմանո Ֆոսը աշխատում է մի ոճի վրա, որը չի փորձում հաճոյանալ, բայց միշտ դուր է գալիս։ Սպիտակ գինիները բնավորություն ունեն․ Solaris-ը՝ աղային ճշգրտությամբ, Johanniter-ը՝ գրեթե ալպյան շեշտով, իսկ կարմիրը՝ Regent-ը՝ չհղկված բնավորությամբ և ամուր խառնվածքով. Շատ բան մնում է չժանգոտվող պողպատե տարաներում, որոշ գինիներ հնանում են ամբողջ խմորասնկի վրա, և ամեն ինչ վկայում է մի ձեռագրի մասին, որը ցանկանում ու կարողանում է ավելին, քան մենք պատրաստ ենք նրանից ակնկալել։
Այն, որ այդ ընթացքում Pinot Iskra-ն (14,50 €), որը բացառապես լցվում է Բեռլինի Schmidt գինու խանութիհամար, վաղուց դարձել է տան ամենապահանջված սպիտակ գինիներից մեկը, շատ բան է ասում այս նոր տեսարանի ինքնավստահության մասին։ Չոր, մրգային շեշտով, սպիտակ ծաղիկների նոտաներով, զարմանալիորեն շատ սև հաղարջով, քիչ խավարծիլով, այն ոչ միայն ժամանակակից է, այլև ոճային վստահ։ Այնտեղ կարելի է գտնել նաև Patke-ի Souvignier Gris-ը (12,90 €)՝ հրաշալի ամառային գինի։
Այն, որ այժմ մոտավորապես շշերի 90 տոկոսը մնում է Բեռլին-Բրանդենբուրգի տարածաշրջանում, պայմանավորված է ոչ միայն մոտիկությամբ, այլև առաջին հերթին նրանով, որ այստեղ գինու ավանդույթ չկա։ Գինիները պատրաստվել են գինու աշխարհի գալիք ներկայի համար՝ սառը, մաքուր, անկեղծ։ Իսկ Պոտսդամից կամ Ֆրիդրիխսհայնից այստեղ եկող հյուրերը հաճախ իրենց հետ տանում են ավելին, քան պարզապես մի քանի շիշ՝ զգացողություն, որ այստեղ ինչ-որ բան փոխվում է։ Ոչ միայն կլիմայական, այլև մշակութային առումով։
Տարածքը պետք է ընդլայնվի՝ հասնելով 15-ից 18 հեկտարի։ Եվ եթե մի օր ավելանա նաև փրփրուն գինին, որի վրա Patke-ում մեծապես հույս են դնում, դա շեղում չի լինի, այլ վաղուց սկսվածի շարունակությունը։
Քանի որ Patke գինեգործարանն այլևս փորձ չէ։ Այն ապացույցն է, որ գինու ձեռնարկատերերը կարող են ստեղծել իրենց տերուարը։ Նույնիսկ այնտեղ, որտեղ մինչ այժմ նման բան չէին տեսնում։ Համարձակությամբ, խելքով և սալյամիի համար սուր դանակով։