(Մանֆրեդ Կլիմեկ / խմբագրություն)
Բնական գինիներն այլևս արդարացնող տեքստի կարիք չունեն։ Նրանց համատեքստ է պետք։ Եվ հենց դա է ներկայումս Մորավիան ապահովում՝ Եվրոպայի գրեթե ոչ մի այլ տարածաշրջանի նման։ Զնոյմոյի, Միկուլովի և Կրավի Հորայի բլուրների միջև արդեն մոտ տասը-տասնհինգ տարի ձևավորվում է գինեգործական մի լանդշաֆտ, որը ծնվել է ոչ թե ավանդական, արդյունաբերական գինիների դեմ բողոքից, այլ նորի ճշգրտության, հետաքրքրասիրության և զարմանալի խմելիության ձգտումից։ Բնական գինին՝ ոչ թե հակամոդել, այլ իսկապես լիովին ինքնուրույն մի բան։
Երկու անուն դրա օրինակն են՝ Միլան Նեստարեց և Մարտին Վայչներ.
Միլան Նեստարեցը վաղուց արդեն միջազգային բնական գինիների տեսարանի հաստատուն մեծություն է՝ իր Kleter-ի հետևողականության շնորհիվ։ Նեստարեցի գինիները հաճախ խաղային են թվում, երբեմն՝ գրեթե հեգնական, սակայն բաժակի մեջ դրանք ուշագրավ լրջություն ունեն։ Նվազեցում նկուղում, հին որթեր, շատ ժամանակ, գրեթե ոչ մի միջամտություն։ Արդյունքում ստացվում են ներքին լարվածությամբ գինիներ, որոնք ավելի քիչ են խոսում մրգի, քան հյուսվածքի, ջերմաստիճանի և էներգիայի մասին։ Հիասքանչ TRBLMKR 2021 օրինակ (100% Նոյբուրգեր, որոշ տարիներին կուվեում փոքր քանակով նաև Մալվազիա)՝ գիտակցաբար զուսպ սպիտակ պիտակը, հենց դրա մասին է․ ոչ թե պնդումներ, ոչ թե բացատրություններ, այլ ուշագրավ ինքնատիպ գինի՝ քիմքում ցանկալի Coche-Dury-ի կտրուկ թռիչքով։ Բույրում՝ սկզբում թեթև Almdudler, ապա՝ ցախավելածաղիկ, սերկևիլ, թեթև կորիզավոր մրգեր, շատ թեթև, բայց առկա՝ խունկ, ավելի շատ ազնվամորի, մի փոքր քրքում, և որոշակի բույր՝ նաև յուղազերծ կաշվից պատրաստված կոշիկների։ Բերանում՝ անհավանական խմելի։ Քննադատները Նեստարեցի ոճը հաճախ նկարագրում են որպես «glou-glou՝ խորությամբ»․ արտահայտություն, որն իրականում չափազանց սահմանափակ է նրա համար։ Նրա գինիները հեշտ են մարսվում, բայց դա դրանք ոչ մի կերպ պատահական կամ անկերպար չի դարձնում։ Դրանք ուշադրություն են պահանջում, ոչ թե համաձայնություն։
Մարտին Վայչներն աշխատում է զգալիորեն փոքր մասշտաբով, ավելի անձնական և գրեթե լուռ։ Նրա գինիները՝ օրինակ Veltliner Znojmo–Kraví Hora 2023 սև պիտակով, ցույց են տալիս, թե որքան հստակ կարող է մտածել այս տարածաշրջանը, երբ նրան ազատություն են տալիս։ Kraví Hora-ն, բառացիորեն՝ «Կովի բլուր», տպավորիչ անուն չէ, բայց ճշգրիտ տեղանուն է․ զով գիշերներ, քամի, կրաքարային հողեր։ Վայչների Վելտլիները այդ ամենը կրում է առանց պաթոսի։ Ոչ ավստրիական ընդօրինակում, ոչ բույրերի չափազանցված ընդգծում, այլ ինչ-որ ինքնատիպ բան՝ ձիգ, աղի, համեմունքով, որն ավելի շուտ հիշեցնում է խոտաբույսերի ցողուններ և թաց քար, քան տիպիկ Վելտլիների պղպեղային երանգը։ Բնական գինի՝ առանց պղտորությունը որպես ծրագիր մատուցելու, առանց դրամատիկ օքսիդացման՝ որպես կեցվածք։ Միջազգային մակարդակում Վայչներին ավելի ու ավելի է ընկալվում որպես այն գինեգործներից մեկը, որոնք ցույց են տալիս, որ «low intervention»-ը ինքնաբերաբար չի նշանակում «high volatility»։
Նրանց երկուսին միավորում է ոչ այնքան ոճը, որքան մոտեցումը․ խաղողի տեսակները հետին պլան են մղվում, իսկ տեղանքը առաջ է գալիս։ Մորավիայի բազմաթիվ տնտեսություններ այժմ աշխատում են PIWIs ՝ սնկերի նկատմամբ դիմացկուն խաղողի տեսակներով, որոնք սելեկցիայի են ենթարկվել՝ բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառումը կտրուկ նվազեցնելու համար։ Ի տարբերություն որոշ այլ տարածաշրջանների՝ այստեղ բոլոր տեսակները չեն հագեցվում ընդգծված բույրերով, այլ գիտակցաբար զսպվում են։ Արդյունքը զարմանալի հանդարտությամբ գինիներն են՝ հաճախ զով, երբեմն կոպտավուն, գրեթե միշտ խմելու տրամադրություն առաջացնող։ Հենց դրա շնորհիվ են դրանք այդքան լավ աշխատում գաստրոնոմիայի մեջ, և հենց դրա համար էլ ֆիզիկապես այդքան քիչ են հոգնեցնում։
Մորավիան պարտադիր չէ, որ ռոմանտիկ գինեգործական տարածաշրջան լինի․ այս առումով այն նման է հարակից ավստրիական Վայնֆիրտելին։ Մորավիան արհեստանոց է։ Եվ գուցե հենց այդ պատճառով է այն ներկայումս Եվրոպայում կայացած բնական գինու ամենահետաքրքիր լաբորատորիաներից մեկը․ ավելի քիչ գաղափարախոսություն, ավելի շատ խմելիություն։ Ավելի քիչ կեցվածք, ավելի շատ ճշգրտություն։ Նեստարեցն ու Վայչները բացառություններ չեն․ նրանք միաժամանակ անցյալի արձագանքներն ու ապագայի ավետաբերներն են։