(Մանֆրեդ Կլիմեկ / անիմացիոն պատկեր՝ Runwayml)
Պետք է այս գործընթացը մի պահ լեզվի վրա պահել ու համտեսել․ Ռիսլինգները, որոնք տասնամյակներ շարունակ՝ այո, սերունդներ շարունակ, աշխարհում ներկայացվել են որպես Brauneberger Juffer, 2026 թվականի բերքից հանկարծ պետք է պիտակավորվեն որպես Maring-Noviander Juffer։ Իբր սպառողներին չմոլորեցնելու համար։ Այդ մասին տեղեկանում եմ սովորաբար տարածաշրջանից լավ տեղեկացված Trierer Volksfreund-ից՝ Մոզելում, Սաարում և Ռուվերում լույս տեսնող օրաթերթից։
Սպառողնե՞ր։ Կոնկրետ ո՞ր սպառողները։ Ճապոնացի կոլեկցիոնե՞րը, ամերիկացի վաճառականը, թե՞ Սկանդինավիայում ապրող Մոզելի երկրպագուն։ Իրո՞ք որևէ մեկը լրջորեն կարծում է, թե նրանք մինչ այժմ ենթադրել են, որ խաղողի այգու տեղանունը որևէ կապ ունի համայնքային կադաստրային քարտեզի հետ։ Այո՛, գերմանացի բյուրոկրատը (այստեղ նկատի են առնվում նաև տղամարդիկ) հուզիչ հոգատարությամբ անհանգստանում է այն մարդկանց համար, ովքեր մերժում են իր այդ հոգատարությունը։ Կամ գուցե բյուրոկրատիան ավելի շատ անհանգստանում է, որ շուտով կսպառվեն կարգավորման ենթակա թեմաները։ Ուրեմն ժամանակն է նոր թեմաներ գտնել՝ հորինել։ Հակառակ դեպքում հաջորդ բարեփոխման ժամանակ (որն այս երկրում, միևնույն է, երբեք չի գալիս) աշխատատեղերը կվերանան։ Սա՞ է այն վախը, որ խրխնջում է պաշտոնական ձիու մեջ։ Իսկ եթե պարզվում է, որ սա նույնիսկ ԵՄ կանոնակարգ է, ապա Բրյուսելի բյուրոկրատիան հերթական անգամ ապացուցել է, որ այնտեղ հարկավոր է խոտհնձիչով անցնել։ Եվ աշխատատեղերը պետք է վերացվեն։ Հիմա՛։
Որովհետև այստեղ տեռուարը չեն պաշտպանում։ Այստեղ կադաստրային իրավունքն են կիրարկում։
Piesporter Goldtröpfchen-ի մի քանի հեկտարը ձևականորեն գտնվում է Dhron-ում, ուստի ապագայում Goldtröpfchen-ը կդառնա Dhroner Goldtröpfchen։ Piesporter Grafenberg-ը կդառնա Dhroner Grafenberg։ Zeltinger-ը կդառնա Rachtiger։ Իսկ Kröver Nacktarsch-ի խոշոր տեղանունը պարտաճանաչորեն կստանա «Տարածաշրջան» հավելյալ պիտակը։ Ուզում ես ծիծաղել, եթե այս ամենն այդքան կործանարար չլիներ։
Գերատեսչությունը խոսում է սպառողների պաշտպանության մասին։ Բայց այստեղ իրականում ո՞վ է ում պաշտպանում։ Սպառողներին՞։ Թե՞ սեփական գոյության իրավունքը։
1971 թվականից Գերմանիայում գործում է Գինու մասին օրենքը՝ իր ժամանակակից ձևով։ 55 տարի շարունակ համայնքների սահմանները պատճառ չեն եղել դարավոր տեղանունները մոլորեցնող որակելու համար։ 55 տարի շարունակ ոչ մի պաշտոնյա, ոչ մի նախարարություն, ոչ մի հանձնաժողով չի խոժոռել ճակատը։ Իսկ հիմա, երբ գրեթե ամեն ինչ կարգավորվել, քարտեզագրվել, չափվել ու թվայնացվել է, հանկարծ անվան մեջ բարոյական անհամապատասխանություն են հայտնաբերել։
Առնվազն կարելի է հարցնել՝ արդյոք այն գերատեսչությունները, որոնց սկզբնական խնդիրներն աստիճանաբար արդեն լուծված են, չեն սկսում իրենց համար նորերը ստեղծել։ Երբ մեծ խնդիրները կարգավորվում են, սկսում են փոքրերը փնտրել։ Երբ իրական թերություններ այլևս չկան, ձևականներն են հորինում։ Սա դավադրության տեսություն չէ, այլ կազմակերպությունների սոցիոլոգիայում հայտնի օրինաչափություն․ ինստիտուտները հակված են ինքնապահպանման։
Իսկ ի՞նչն է գինուց ավելի հարմար դրա համար։ Այն տեսանելի է, զգացմունքային, ավանդույթներով ծանրաբեռնված, և քաղաքական առումով այնքան էլ համակարգային նշանակություն չունի, որ լուրջ դիմադրություն առաջացնի։
Մինչդեռ այստեղ խոսքը պարզապես պիտակների մասին չէ։ Խոսքը ապրանքանիշի արժեքների, ձևավորված մշակութային ինքնության, դժվարությամբ ձեռք բերված միջազգային հեղինակության մասին է։ «Brauneberger Juffer»-ը խոստում է։ Պատմական տարածք, որի անունը սերունդների ընթացքում որակով է լցվել։ Այն ճշգրիտ կադաստրային տեղանվանը վերադարձնելը հստակության ակտ չէ, այլ մշակութային աղքատացման։
Բուրգունդիայի հետ համեմատությունը հնարավոր չէ բավական հաճախ անել․ այնտեղ համայնքի և խաղողի այգու տեղանունները ինքնավստահորեն միավորում են՝ հիերարխիան ու ծագումն ավելի ընդգծելու համար։ Գերմանիայում ձևավորված անունները մասնատում են, որովհետև դրանք չեն համապատասխանում ներկայիս համայնքային վարչական կառուցվածքին։ Ասես տեռուարը երբևէ կանգ է առել բնակավայրերի ցուցանակների մոտ։
Սակայն ամենից շատ զարմացնում է տուժածների հեզությունը։
Ինչո՞ւ են գինեգործներն այս ամենը հանդուրժում։ Փոխանակ մի անգամ հստակ ասելու՝ այստեղից այն կողմ՝ ոչ մի քայլ։ Ինչո՞ւ այս գերատեսչությանը չեն ցույց տալիս միջնամատը և հրապարակայնորեն չեն հայտարարում, որ այստեղ ոչ թե սպառողներն են պաշտպանվում, այլ ոչնչացվում են արժեքները։
Առանց Մոզելի գինեգործների՝ իրենց զառիթափ խաղողի այգիներում, հովիտը տնտեսապես կլիներ բացիկային ռոմանտիկայով եզրամերձ տարածք։ Այս ձեռնարկությունները պահպանում են բաց լանդշաֆտները, ստեղծում աշխատատեղեր, միջազգային ուշադրություն են գրավում։ Եվ հենց նրանց են այժմ բացատրում, որ տասնամյակներ շարունակ օգտագործվող իրենց խաղողի այգու տեղանունը պոտենցիալ մոլորեցնող է։
Հենց ձևական ճշտության և բովանդակային կուրության այս խառնուրդն է գերմանական վարչական ապարատը դարձնում այդքան անտանելի։ Քանոն՝ լայնախոհության փոխարեն։ Պարբերություն՝ պրագմատիզմի փոխարեն։ Կարգավորում են, որովհետև կարող են կարգավորել։ Եվ դա՝ արդեն իսկ միանգամայն գերմանական մոլուցք, պարտադիր պետք է անել։
Մինչդեռ հենց հիմա հարմար պահն է գերմանական բյուրոկրատիայի արմատական բարեփոխման համար։ Ավելի քիչ մանրուքների նկատմամբ մոլուցք, ավելի շատ պատասխանատվության զգացում։ Ավելի քիչ ինքնանպատակություն, ավելի շատ արդյունքների վերահսկողություն։ Յուրաքանչյուր նոր կարգավորում պետք է պատասխանի հարցին․ ի՞նչ իրական խնդիր ենք լուծում, և ի՞նչ վնաս ենք դրանով պատճառում։
Որովհետև եթե «սպառողներին մոլորեցնելը» պետք է նշանակի, որ աշխարհահռչակ խաղողի այգու տեղանունը միլիմետրի ճշգրտությամբ չի համընկնում այսօրվա համայնքային սահմանի հետ, ապա այս բյուրոկրատիան շքեղության խնդիր ունի։ Կամ լեգիտիմության խնդիր։
Գերմանիայի գինեգործական տնտեսությունն առանց այդ էլ պայքարում է վաճառքի անկման դեմ։ Ով այս իրավիճակում կարծում է, որ վարչական մանրակրկտությամբ պետք է մասնատի տարիների ընթացքում ձևավորված անունները, կորցրել է իրականության զգացումը։
Բարեփոխումը նշանակում է չափը պահպանել։ Գերատեսչությունները ինքնանպատակ չեն։ Դրանք գոյություն ունեն խնդիրներ լուծելու, ոչ թե նորերը ստեղծելու համար։
Գուցե գինեգործներին անհրաժեշտ է տարածաշրջանային կուսակցություն, որը տեղում կներկայացնի նրանց շահերը։