(გერჰარდ რეტერი / რედაქცია / ფოტო: მანფრედ კლიმეკი)
სამხრეთ ტიროლი პატარაა. ყოველ შემთხვევაში, რუკაზე. სულ რაღაც 5 800 ჰექტარი ვენახი ალპებს, დოლომიტებს, ვაშლის ბაღებს, ციცაბო ფერდობებსა და ტერასებს შორის. ღვინის მხარე, რომლის აღწერაც რამდენიმე ციფრით შეიძლება — და რომელიც მაინც ყოველგვარ მარტივ აღწერას გაურბის. რადგან სამხრეთ ტიროლის გაგება ჰექტრებით, ლიტრებით ან ვაზის ჯიშებით შეუძლებელია. სამხრეთ ტიროლი კონტრასტებით ცხოვრობს. ალპური და ხმელთაშუაზღვისპირული. გერმანულენოვანი და იტალიური. ფერმერული მხარე და დიზაინის რეგიონი. კოოპერატივების მხარე და მცირე მეღვინეების ლაბორატორია. ტრადიციების ერთგული და ამავდროულად საოცრად მოქნილი. სამხრეთ ტიროლი სწორედ ასეთი „much much“-ია.
სამხრეთ ტიროლის ნამდვილი სამკაულისებრი ღირებულება მის ხშირად ძალიან ახალგაზრდა მეღვინეთა ასაკთან თითქმის არაფერ კავშირშია. ის აზროვნებაში ვლინდება. წარმოშობასთან დამოკიდებულებაში. ტრადიციასთან დამოკიდებულებაში. ცვლილებასთან დამოკიდებულებაში. სწორედ ასე იქმნება აქ სიახლის, სიზუსტისა და წარმომავლობის მქონე ღვინოები. ღვინოები, რომლებიც იშვიათად არის უბრალოდ მომხიბვლელი, თუმცა დიდი სმისუნარიანობით გამოირჩევა. ღვინოები, რომლებიც საკუთარ გარემოს ირეკლავს: სტრუქტურით გრილი და მკაფიო, ამავდროულად კი იმ სითბოთი აღბეჭდილი, რომელიც ბრენერის უღელტეხილის სამხრეთით ცხოვრებას ახასიათებს.
ამასთან, სამხრეთ ტიროლი მხოლოდ რომანტიკული მცირე მეურნეობებით როდი ცხოვრობს. ალტო-ადიჯეს კოოპერატივები ევროპის ყველაზე ეფექტიან და ხარისხზე ორიენტირებულ საწარმოებს მიეკუთვნება. მათ მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს იმაში, რომ დღეს სამხრეთ ტიროლს საერთაშორისო დონეზე არა მხოლოდ ლამაზ ლანდშაფტად, არამედ სანდო ღვინის წარმომავლობადაც აღიქვამენ. სწორედ ამაში მდგომარეობს რეგიონის განსაკუთრებულობა. დიდი, მაღალპროფესიული მარნები პაწაწინა საოჯახო მეურნეობების გვერდით არსებობს. ისტორიული მონასტრის მარნები — ახალგაზრდა, მინიმალური ჩარევის პროექტების გვერდით. კოოპერატივის ლოგიკა — რადიკალურ, ნაკვეთზე ორიენტირებულ მუშაობასთან ერთად. ვაზი ზღვის დონიდან 200-დან 1 000 მეტრამდე იზრდება. კირზე, პორფირზე, მორენულ ნიადაგებზე, დოლომიტზე, ღორღზე, თიხაზე, კვარცსა და ვულკანურ ქანებზე. დღე-ღამეს შორის ტემპერატურის სხვაობა ხშირად ისეთია, რომ სხვაგან მთელ სეზონებს აცალკევებს.
შედეგი კი დაძაბულობის მქონე ღვინოებია. პინო ბიანკო შესანიშნავი არქიტექტურით. სოვინიონ ბლანი ალპური სიახლით და არა ეგზოტიკური გადაჭარბებით. შარდონე, რომელსაც ბურგუნდიის კოპირება არ სჭირდება. კერნერი, რომელიც სიმაღლის გემოს გვაგრძნობინებს. პინო ნუარი, რომელსაც კუნთების თამაშზე მეტი ნერვი აქვს. ლაგრეინი, რომელიც სულ უფრო ზუსტი ხდება. და ვერნაჩი — სამხრეთ ტიროლის, შესაძლოა, კულტურულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ვაზის ჯიში, რომელსაც ბოლოს და ბოლოს კვლავ აღიქვამენ იმად, რაც შეიძლება იყოს: იდენტობად ჭიქაში.
სამხრეთ ტიროლიც ებრძვის კლიმატის ცვლილებას, სეტყვას, გვიან ყინვებს, მზარდ ხარჯებსა და შეცვლილ სამომხმარებლო ქცევას. თუმცა რეგიონი უჩვეულოდ ძლიერი პოზიციიდან იწყებს. წარმომავლობა, ხელობა და პრემიუმიზაცია აქ მოგვიანებით მოფიქრებული მარკეტინგული იდეები კი არა, ათწლეულების განმავლობაში არსებული რეალობის ნაწილია. მაღალი მდებარეობები რომანტიკული დეკორაცია კი არა, სტრატეგიული უპირატესობაა. ამავდროულად, იზრდება მეღვინეთა თაობა, რომელსაც აღარ სჭირდება იმის დამტკიცება, რომ სამხრეთ ტიროლს დიდი ღვინოების წარმოება შეუძლია. მათ ეფექტებზე მეტად სიზუსტე აინტერესებთ. სტილის ნაცვლად — წარმომავლობა. საერთაშორისო ნიმუშების ცნობადობის ნაცვლად — თვითმყოფადობა. აქ მინდა წარმოგიდგინოთ ორი მეურნეობა და ორი ღვინო
ჰადერბურგი — სამხრეთ ტიროლის დიდი ცქრიალა ღვინის ტრადიცია
დავიწყოთ ჰადერბურგით, სალურნში: ოჯახი ოქსენრაიტერი მუშაობს ჰაუსმანსჰოფში, სალურნის ზემოთ, ბუხჰოლცში, ზღვის დონიდან 350-დან 550 მეტრამდე სიმაღლეზე. ჰადერბურგი იმ მეურნეობათა რიცხვს მიეკუთვნება, რომლებიც საერთაშორისო ცქრიალა ღვინოების დისკურსში გაცილებით ხშირად უნდა იხსენიებოდეს. პირობები იდეალურია: გრილი ღამეები, კირქვიანი და ქვიშიანი გამოფიტვის ნიადაგები, ბოთლში ტრადიციული მეორეული დუღილი და საფუარზე ხანგრძლივი დავარგება. მაგრამ, უპირველეს ყოვლისა, მოთმინება. ჰადერბურგი ცქრიალა ღვინოებს სწრაფი ეფექტებისთვის კი არა, განვითარებისა და სიღრმისთვის აწარმოებს.
Pas Dosé 2019 ამ სტილის შესანიშნავი მაგალითია. შარდონე და პინო ნუარი სიზუსტეს, სიახლესა და სტრუქტურას ერწყმის. აქ დოზაჟის არქონა ასკეტურად კი არა, სრულიად ბუნებრივად აღიქმება. არაფერი ინიღბება. და დასამალიც არაფერია. შედეგი არ არის სადღესასწაულო მიღების წინ დასალევი ცქრიალა ღვინო. ეს არის ღვინო, რომელსაც შეუძლია კერძს გაჰყვეს. ხამანწკები, კრუდო, მოლუსკები, ფრინველის ხორცი, სოკო ან ტრიუფელი აქ თანაბარი ღირსების მქონე სეკტს (შამპანურის მეთოდით დაყენებულს) პოულობს.
ნოიშტიფტის მონასტერი / Abbazia di Novacella — ისტორია, როგორც ნამდვილი უპირატესობა
ძველი, მაგრამ აზროვნებით ახალგაზრდა: ავგუსტინელ კანონიკოსთა მონასტერი ჯერ კიდევ 1142 წელს დაარსდა. ნოიშტიფტის მონასტრის მარანი მსოფლიოში მოქმედ უძველეს მარნებს შორისაა. აქ ისტორიას მუზეუმის ექსპონატივით კი არ ინახავენ, არამედ პროდუქტიულად იყენებენ. ის გამოცდილებას, ცოდნასა და უწყვეტობას გვაწვდის. და მრავალ ძველ მარნის წიგნს, რომლებიც ღვინის დაყენების შესახებ ბევრ ამბავს გვიამბობს. ისარკოს ხეობას სამხრეთ ტიროლის ფარგლებში საკუთარი ენა აქვს. მაღალი მდებარეობები სიახლესა და მჟავიანობის დაძაბულობას უზრუნველყოფს; ღვინოები ზუსტი, სწორხაზოვანი და არომატულად მკაფიოა. თითქმის არც ერთი ჯიში არ იღებს ამით იმდენ სარგებელს, რამდენსაც კერნერი.
Kerner Praepositus 2024 გვიჩვენებს, რატომ იპოვა ამ ჯიშმა თავისი, შესაძლოა, ყველაზე დამაჯერებელი სამშობლო ისარკოს ხეობაში. კერნერი ადვილად შეიძლება ზედმეტი გახდეს: ზედმეტად არომატული, ზედმეტად ეგზოტიკური, ზედმეტად მომხიბვლელი. აქ კი საპირისპირო ხდება. ნაყოფი მკაფიოდ რჩება, მაგრამ მას მინერალურობა, სიმშრალე და სტრუქტურა ატარებს. ვენახები ზღვის დონიდან 650-დან 750 მეტრამდე მდებარეობს. ხასიათს მორენული ნიადაგები, მიკა-ფიქალი, პარაგნაისი და კვარციტი აყალიბებს. გრილი ღამეები სიახლესა და დაძაბულობას ინარჩუნებს.
ამიტომ Praepositus მოდური კი არა, დროულია. ის უხდება ტერინებს, აზიური გავლენით შექმნილ კერძებს, ფრინველის ხორცს, ცხარე ბოსტნეულის სამზარეულოს ან დაძველებულ მთის ყველს. ასეთი ღვინოები ცხადყოფს, რომ არომატულობა თავისთავად არასოდეს არის პრობლემა. პრობლემა იქ იწყება, სადაც მას სტრუქტურა აღარ გააჩნია.