კლოდ ოგიუსტისგან
ხანდახან საკუთარ თავს ვეკითხები, საერთოდ თუ იციან გერმანელებმა, რა ღირებულებას ფლობენ ღვინის სახით. ამას ვწერ როგორც სამხრეთტიროლელი, როგორც ადამიანი, რომელიც ერთი ფეხით იტალიურ პატრიოტიზმში დგას, მეორეთი კი ტიროლურ-ავსტრიულში, რომელიც, უნდა ვაღიარო, ავსტრიაზე აღარ დამყარებულმა ავტონომიურმა პატრიოტიზმმა ჩაანაცვლა. ჩვენთან კარგ ტონად ითვლება საკუთარი ღვინოების სიხარულით, სიამაყით და, დიახ, ადგილობრივი პატრიოტიზმის მცირე დოზით დალევა, ქება და, საჭიროების შემთხვევაში, დაცვაც. შვეიცარიელებთანაც მსგავსადაა: ვინც ვალეში ცხოვრობს, ვალეს ღვინოს სვამს, ვინც ჟენევის ტბასთან ცხოვრობს — შასლას. ამაზე კამათის მიზეზი არ არსებობს — თუნდაც სხვა მეღვინეობის რეგიონები შესაძლოა უკეთეს ღვინოებს აყენებდნენ.
შემდეგ კი გერმანიას ვუყურებ — და ვხედავ სცენას, რომელიც ამჟამად უპირველესად ერთ რამეს ავითარებს: საკუთარი თავის ლანძღვას. იქ, სადაც სხვები ჯიუტად იტყოდნენ: ახლა კი — მით უმეტეს, აქ კი პირქუში სერიოზულობით აანალიზებენ, რომ თითქოს გამოსავალი აღარ არსებობს. თითქოს კრიზისი ისედაც საკმარისად მძიმე არ იყოს, მას კიდევ ერთხელ უნდა გაუმძაფრდეს თვითგვემით შეპყრობილი მენტალიტეტის გამადიდებელი შუშის ქვეშ.
გერმანია უბრალოდ ნებისმიერი ღვინის ქვეყანა არ არის. ისტორიული თვალსაზრისით, ის საერთოდ ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ღვინის ქვეყანა იყო. ვინც 1939 წლამდე ღვინის ვაჭრობის მსოფლიო რუკებს გადახედავს, ყველგან წააწყდება გერმანულ რიზლინგებს. ისინი მსოფლიოში ყველაზე ძვირადღირებული თეთრი ღვინოები იყო და ბორდოს ღვინოების უმეტესობაზე მეტად ფასობდა. ლონდონში, პეტერბურგსა და ნიუ-იორკში მოზელის, რაინის ოლქისა და ზაარის ბოთლებს მენიუებში ყველაზე საპატიო ადგილი ეკავათ. სახელგანთქმული ხილური და კეთილმოტკბო რიზლინგები საერთაშორისო კულტურული მემკვიდრეობა იყო. ისინი გერმანიას ბრწყინვალებასა და ავტორიტეტს სძენდნენ — ჯერ კიდევ მანამდე, სანამ „გერმანია, როგორც ექსპორტის ქვეყანა“ სახელმწიფო დოქტრინად იქცეოდა.
ეს ისტორიული სიდიადე დავიწყებულია. არა ინგლისელების, არა სკანდინავიელების, არა იაპონელების მიერ, რომლებიც გერმანულ რიზლინგებს ჯერ კიდევ რელიკვიებივით ეპყრობიან. ის თავად გერმანიაშია დავიწყებული. იქ ხომ ისეთი მენტალიტეტი ბატონობს, რომელმაც მხიარული პატრიოტიზმი არ იცის. ავსტრიელები სიმღერებს მღერიან გრიუნერ ველტლინერზე, იტალიელები კი ყოველი ბოთლიდან საკუთარ ერსა და სამშობლოს ქმნიან. გერმანიაში კი სამშობლოსთან დაკავშირებული ნებისმიერი რამ მაშინვე საეჭვოდ მიიჩნევა. ეს ისტორიისგან დაბადებული რეფლექსია. მისი გაგება შეიძლება, თუმცა ის მეღვინეობისთვის — და არა მხოლოდ მეღვინეობისთვის — საბედისწეროა.
რადგან რა რჩება, თუ საკუთარ ღვინოს გარკვეული პატრიოტული სიამაყით არ სვამ? რჩება ეკონომიკური მრუდი, რომელიც ყოველ ჭიქას ხარჯის ფაქტორად აქცევს. რჩება შეგუების ტონი, რომელსაც ამჟამად ასე ხშირად გაიგონებთ გერმანიის ღვინის სარდაფებში. სანამ ფრანგები თავიანთ აპელაციებს სიწმინდეებივით იცავენ და იტალიელები თავიანთ DOC-ებს კულტურულ იარაღად იყენებენ, გერმანელები მსჯელობენ, საერთოდ ღირს თუ არა მეღვინეობის გადარჩენა.
გასაოცარი რამ — და ჩემთვის, როგორც გარედან დამკვირვებლისთვის, ძნელად გასაგები — ისაა, რომ ამ პესიმიზმს გარედან არავინ იზიარებს. ვინც ლონდონელ იმპორტიორებს, კოპენჰაგენელ სომელიეებს ან ტოკიოელ კოლექციონერებს ესაუბრება, სხვა ენას მოისმენს: აღფრთოვანებას რიზლინგით, ცნობისმოყვარეობას სილვანერის მიმართ, პატივისცემას შპეტბურგუნდერისადმი. უცხოეთში გერმანიას პრობლემურ ქვეყნად კი არა, განძის საცავად აღიქვამენ. მხოლოდ საკუთარ ქვეყანაში ჩანს, რომ დარწმუნებულნი არიან: განძი დიდი ხანია ღრმადაა ჩაფლული და მისი ამოთხრა შეუძლებელია.
საკუთარ თავს ვეკითხები, ხომ არ არის ეს ნამდვილი კრიზისი: არა კლიმატის ცვლილება, არა ღვინოების მეტისმეტად დაბალი ფასები, არა სტრუქტურული პრობლემები — არამედ საკუთარი თავის ღვინის ქვეყნად სერიოზულად აღქმის უუნარობა. პატრიოტიზმი ჭიქაში ბრმა ნაციონალიზმი არ არის. ეს საკუთარი ნიადაგის, საკუთარი ვაზისა და საკუთარი ისტორიის აღიარებაა. ვინც მას საკუთარ თავს უკრძალავს, ფესვებს იკვეთს მანამ, სანამ ვაზი ყვავილობას დაიწყებს.
სამხრეთ ტიროლიდან ამ გერმანულ თვითუარყოფას გაოცებით ვუყურებთ. ჩვენ ვისწავლეთ, რომ მხოლოდ მაშინ შეგვიძლია არსებობა, როცა საკუთარ თავს ვამკვიდრებთ — უფრო დიდი მეზობლების წინააღმდეგ, რთული ბაზრების წინააღმდეგ. გერმანელებსაც შეუძლიათ ეს. ამისთვის მათ ყველა საფუძველი აქვთ. მათ მხოლოდ სურვილი უნდა ჰქონდეთ.