საღამო რესტორანში. სუფრასთან ასევე არის ერთი „ღვინის მცოდნე“. მე, ყოველთვის ამპარტავანი და თავის მომწონე, მას ვუთმობ პირველობას: მას შეუძლია შეარჩიოს ექვსი ღვინო, რომლებსაც ამ ბერლინურ, მოღრუბლული ცის ქვეშ, ზაფხულის მიწურულის საღამოს დავლევთ. ყველას აინტერესებს.
და „ღვინის მცოდნე“ კარგ არჩევანს აკეთებს. ჯერ საქსონიიდან კერნერს და პფალციდან სოვინიონს. შემდეგ ვიურტემბერგის ვაისბურგუნდერს და ბურგუნდიის შასანი-მონრაშეს. წლებთან მიმართებითაც სწორ არჩევანს აკეთებს: არომატული ჯიშების (კერნერისა და სოვინიონის) შემთხვევაში საკამათო 2008 წელს გვერდს უვლის და მის ნაცვლად ხილისმიერ 2009-იანებს ანიჭებს უპირატესობას. ვაისბურგუნდერისა და შარდონეს შემთხვევაში კი უფრო ძველ, 2005 და 2001 წლების მოსავალს ირჩევს. აშკარაა: ამ კაცს უკვე ბევრი აქვს დალეული. და იცის, რა არის გემრიელი.
წითელ ღვინოებთანაც იგივე სიხარულია: პფალცის შპეტბურგუნდერი (სიურპრიზად — იქვე წარმოებული მერლოც). და 2005 წლის ბორდო. ჩემთვის საღამო გადარჩენილია. ახლა მხოლოდ კარგი საუბრები, მსუბუქი თრობა და შემდეგ მაგარი ლეიბი კარგად განიავებულ და მშვიდ ოთახში.
ნუ შეგეშინდებათ, აქ არანაირი „მაგრამ“ არ მოჰყვება. საღამო მართლაც წარმატებული იყო. უბრალოდ შევამჩნიე, როგორი ლექსიკით აღწერდა თავის შერჩეულ ღვინოებს ამ სფეროს უეჭველი მცოდნე. იმ სიტყვებით, რომლებიც უკვე ასობითჯერ მოგვისმენია; ღვინის იდუმალებით მოცული და ყვავილოვანი ენით, რომელიც ერთგვარ ბარიერს წარმოადგენს. ბარიერს ლეგენდებით მოცულ „ნამდვილ“ ღვინის მცოდნეთა სამყაროში შესასვლელად — იმ წრის სამყაროში, რომელიც ღვინის სმას ყოველთვის გვაძულებს.
ამას მიეკუთვნება ისეთი გამოთქმები, როგორიცაა „სველი კატა“ ან „ცხენის უნაგირი“. ისეთი აღწერებიც, როგორიცაა: „თაიგული ბალახების ბაღიდან“. ან: „მწიფე ატმის კომპოზიცია დამწვარი ნუშის ელფერით“. ზოგჯერ ღვინის მცოდნეები ისეთ გაბედულ და წარუმატებელ კონსტრუქციებამდეც მიდიან, როგორიცაა: „ღვინო, როგორც ხანში შესული ჟანა მორო“. მაშინ ეს სასაცილო ხდება.
სრულიადაც არ არის ასე, თითქოს ეს აღწერილობები არასწორი იყოს. ცხენის უნაგირი, იღლიის ოფლი, ბალახების ბაღი, კურკოვანი ხილის არომატი ან საგაზაფხულო მდელო — ყველა მათგანი ადვილად აღსაქმელია. თუმცა კიდევ რამდენიმე ცნება და ღვინის მცოდნეთა ენა (ამაში კი, უპირველესად, ვინოთეკარებსა და სომელიეებს ვგულისხმობ) თავის საზღვრებს აღწევს. ამასთან, გაცილებით მეტი რამ არსებობს, რასაც შეიძლება ყნოსავდე და გემოს უსინჯავდე, მაგრამ ამის ღვინოსა და კულტურასთან დაკავშირება რთულია. ყოველ შემთხვევაში, ასე მიაჩნიათ ღვინის დეგუსტაციის გრაალის მცველებს.
მაგალითად, ძალიან მინერალურ რისლინგს შეიძლება „ცივი საფერფლის“ სუნი ჰქონდეს. და ისეთივე გემო, როგორიც ფოლადისგან დამზადებულ რკინიგზის ლიანდაგს აქვს, თუ კი გახსოვთ, ბავშვობაში მას ენით რომ ვეხებოდით. მე, მაგალითად, მახსოვს. ეს გემო რაინჰესენის ზოგიერთ რისლინგში გვხვდება. ღვინის ექსპერტთა წრეში ამას მაშინ „რკინის ხასიათს“ უწოდებენ. რა მოსაწყენია.
ვურჩევ, ასოციაციებს უბრალოდ თავისუფლად მიეცეთ გასაქანი. ყველას შეუძლია და ყველამ უნდა თქვას, რას ფიქრობს, როდესაც მისი ყნოსვის ორგანოები ღვინის სურნელს აღიქვამს. არაფერია უხერხული; შეიძლება მოქმედი ტერმინოლოგიის გამოყენება, თუმცა ის შეიძლება მთლიანადაც უგულებელყოთ. მხოლოდ ასე შემოდის თამაშში ახალი ცნებები, რომლებიც გამოთქმების ჰორიზონტს აფართოებს.
რადგან ღვინის ენა ერთსა და იმავე სიტყვებს ემსხვერპლება — სიტყვებს, რომლებმაც ყველა ღვინო უნდა აღწერონ; თანაც ეს სიტყვები, მიუხედავად იმისა, რომ სწორად ჟღერს, „ჩვეულებრივი“ ღვინის მსმელისთვის მხოლოდ ნაწილობრივ არის გასაგები. თავისი ლექსიკით „ღვინის მცოდნეები“ ერთმანეთში რჩებიან. სექტა, რომელიც საკუთარ ცნებებს საზოგადოებისგან იზოლირებულად ინახავს. და ამისთვის აღფრთოვანებას იმსახურებს.
ამიტომ წრეში მყოფებს ვთხოვ, უპასუხონ. როგორია ღვინის სურნელი? როგორი გემო აქვს? და? „ღვინოს ისეთი სუნი აქვს, როგორიც სველ თმას აქვს, როცა ის Nivea-ს შამპუნით არის დაბანილი“. და? „ღვინოს იმ Brockhaus-ის ენციკლოპედიის ტომების ზურგების სუნი აქვს, რომლებიც ჩვენთან დგას“. კიდევ ერთი ეთანხმება. „დიახ, ამას მეც ვგრძნობ.“
„ღვინოს ხის ქერქის სუნი აქვს“. ან სანაპიროზე მდგარი რატანის სავარძლის. ტყავის ფეხსაცმელში ნესტისგან დამცავი სპრეის. „მსხლისაც“, — ამბობს სუფრასთან ვიღაც. დიახ, მართალია, მსხლის სუნიც აქვს.
შემდეგ კი ერთი ამბობს, კერძოდ, მე: „ღვინოს გაბი მაიერის პარფიუმის სუნი აქვს. გაბი მაიერის პარფიუმს, მარილმოყრილს.“ და ყველა იცინის. ამას უკვე ნამდვილად ვეღარავინ აღიქვამს. მაგრამ ამას მნიშვნელობა არ აქვს. მე კი აღვიქვამ.
მთავარია, დეგუსტატორების, ტესტერებისა და ექსპერტების შეზღუდული და ყვავილოვანი ენა ამოიძირკვოს. ინჟინრებსა და ქიმიკოსებს, კოსმოსური ტექნიკის ინჟინრებსა და ავტომობილების კონსტრუქტორებს შეუძლიათ თავიანთი შეზღუდული ლექსიკის დაცვა. ღვინოზე (და შნაპსზე) სათქმელი იმაზე მეტია, ვიდრე ყოველთვის ერთი და იგივე ცარიელი ფრაზები. გააკეთეთ სალტო ანბანებში!