(ცარიელი ჭურჭელი? გთხოვთ, ჩააბაროთ https://drink.winearty.wine )
კლოდ ოგიუსტისგან
ხანდახან, საღამოს დასრულებიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, იმ ადგილას ვბრუნდები, სადაც ყველაფერი მოხდა. სამზარეულოში ჯერ კიდევ დგას ჭიქა — გაურეცხავი, გაუპრიალებელი, თავის ადგილზე დაუბრუნებელი. მის გვერდით ბოთლია, ცარიელი. ან თითქმის ცარიელი. ვიღებ, ვხრიმ, ბოთლის ყელში არსებულ ღიობში ვიყურები, თითქოს წარსულ საუკუნეში ვიხედებოდე. შემდეგ კი, მაჯის ერთი მოძრაობით, ეს ხდება: სიბნელიდან ბოლო წვეთი წყდება. და კიდევ რამდენიმე. ჭიქაში ორი, შესაძლოა სამი მილილიტრი. მძიმე. წითელი. გარკვეული დაღლილი ბზინვარებით.
ამ წვეთებს ვსვამ. ნარჩენი ნელა გადადის პაპილებზე. ამ წვეთებს არც წყურვილის, არც ცნობისმოყვარეობის გამო არ ვსვამ, არამედ ერთგვარი რიტუალური მოვალეობის განცდით. ისინი გაფანტული ღამის უკანასკნელი მოწმეები არიან. ხანდახან, ამას ვაღიარებ, ეს მხოლოდ მესამე დღეს ხდება. და ვიცი, ახლა პედანტები რას შემომედავებიან: ღვინო დაჟანგულია. მკვდარი. საკუთარი თავის აჩრდილი. პათოლოგიური ნარჩენი. მაგრამ მე ვამბობ: სწორედ ამ მდგომარეობაში ვლინდება დიდი ღვინოების ჭეშმარიტება.
რადგან, თუ ბოლო წვეთი ჯერ კიდევ მღერის — ჩახლეჩილად, გატეხილად, მაგრამ შინაგანი მელოდიით —, მაშინ ღვინო დიდი იყო. შესაძლოა, ძალიან დიდიც კი.
ეს ჰგავს მოხუც მომღერალს, რომლის ხმა ჩამტვრევია, მაგრამ ერთ ფრაზას ისე წარმოთქვამს, რომ მთელი დარბაზი ჩუმდება. იმიტომ, რომ მას ძალა კი არა, ძალის ხსოვნა მოაქვს. იმიტომ, რომ თავისი სისუსტით ნამდვილ არსს გვიჩვენებს. ასეთია ბოლო წვეთიც: მას აღარ აქვს ხილი, სიხალასე, სანახაობა. ის შიშველია. და სწორედ ამაშია მისი ღირსება.
ეს გამომიცდია ძველ ბაროლოებთან, შატო-ნეფ-დუ-პაპის გრენაშთან, პოიაკთან, კორნასთან. მაგრამ ასევე გერმანულ შპეტბურგუნდერთანაც, როცა ისინი უბრალოდ არ დაუმზადებიათ, არამედ შექმნეს. როცა ღვინო მხოლოდ გემოს კი არ გვაგრძნობინებს, არამედ ლაპარაკობს. ბოლოს კი ჩურჩულებს.
ასეთ დღეებში წარმომიდგენია, რომ ღვინო საკუთარი თავის ანაბეჭდად გარდაიქმნა — გაქვავებულ ექოდ, ჩასმული მწერით ქარვის ნატეხის მსგავსად: მკვდარი და ამავდროულად მარადიულად ცოცხალი. ამას ვერც ერთი სომელიე ვერ გამოიწვევს. ვერც დეკანტირება, ვერც კარაფში გადაღება, ვერც ტრიალი ვერ წარმოშობს ამ მომენტს. ის მოთმინების მქონე, ჩაფიქრებული, სახლში დაბრუნებული ადამიანის ჯილდოა — იმ ადამიანის, რომელიც სცენაზე კიდევ ერთხელ შედის, როცა ყველა უკვე წასულია.
ვიცნობ ადამიანებს, რომლებიც ამბობენ, რომ ასეთი დასასრულებისთვის მოთმინება არ ჰყოფნით. მათი აზრით, ცხოვრება ზედმეტად ხანმოკლეა იმისთვის, რომ ძველი ღვინოების სიკვდილს უყურო. მე კი მჯერა: ვინც ბოლო წვეთს პატივს არ სცემს, ვერც პირველს გაუგებს.
და ხანდახან, როცა ამ წვეთს ვსვამ — დახუჭული თვალებით, მარტო, ხელში ოდნავ გადახრილი ჭიქით —, სურათები უკან ბრუნდება. არა ღვინიდან, არამედ ღამიდან. მეგობრის ხმა, რომელიც იცინის. ფრაზა, რომელიც სიჩუმეში გაისმა. მუსიკა, რომელიც შეუმჩნევლად შეერია ტანინს. ეს ყველაფერი უკან ბრუნდება, როგორც სურნელი, რომელიც ძველი წიგნიდან ამოდის, როცა მას წლების შემდეგ ხელახლა გადაშლი.
ამ წვეთს ყოველთვის ერთი და იმავე ჭიქიდან ვსვამ. ან ასე ვთქვათ: იმისგან, რაც მისგან დარჩა. ჩემი ჭიქები სხვა დროიდანაა — როდენშტოკის რიდელის ადრეული სერიისა, ბურგუნდიისა და ბორდოს ჭიქები, მოხატული, დახვეწილი, შეუმჩნევლობის იმ ზომით, რომელიც მაშინ ჯერ კიდევ ელეგანტურობის ფორმად ითვლებოდა. ისინი მხოლოდ არ მიყიდია. მემკვიდრეობით მივიღე, გავცვალე, ვიპოვე, ბრძოლით მოვიპოვე. ზოგიერთი მათგანი ჩემამდე შემოვლითი გზებით მოვიდა — მიტოვებული რესტორნებიდან, სახლების დაცლის შემდეგ, მეგობრებისგან, რომლებსაც ისინი აღარ სჭირდებოდათ — ან აღარ შეეძლოთ, რომ დასჭირვებოდათ.
ეს ჭიქები უკვე აღარ არიან მშვენიერები. მათი თასები ბოლომდე გამჭვირვალე აღარ არის; გაპრიალებისგან დარჩენილი თხელი ზოლები ზედაპირზე ხის წლოვანების რგოლებივით გადის. ისინი ცოტათი დაბინდულან, როგორც მოხუცთა თვალები, რომლებშიც მაინც ღვივის ცეცხლი. არ ვიცი, მათში ღვინო უკეთ გემრიელდება თუ არა. მაგრამ ვიცი: მათში ის სხვაგვარად ლაპარაკობს.
ყოველ ჭიქას თავისი ისტორია აქვს. ერთხელ ერთ-ერთი ასეთი ბურგუნდიის ჭიქა ნიჟარაში გავტეხე, ერთ-ერთი იმ ღამის შემდეგ დილით, როცა ჰაერი ჯერ კიდევ საუბრისგან ვიბრირებდა. მსხვრევის ხმა გავიგე, ნამსხვრევები დავინახე და სიკვდილის შემდეგ დარჩენილი ადამიანის მსგავსად გავქვავდი. არა მატერიალური ღირებულების გამო. არამედ იმ დროის გამო, რომელიც ამ ჭიქაში იყო შენახული. იმ ღვინოს, რომელსაც მისგან ვსვამდით, ვეღარ დავლევ. იმ საღამოს ვეღარ გავიმეორებ. მაგრამ ჭიქა ჯერ კიდევ არსებობდა — სულ ცოტა ხნის წინ. ახლა აღარ არსებობს.
მას შემდეგ ვრეცხავ კიდევ უფრო ფრთხილად. და ხანდახან ვფიქრობ: შესაძლოა, სწორედ ამაშია ძველი ჭიქების აზრი. არა მათ ფუნქციაში, არამედ მათ მოწყვლადობაში. ისინი გვასწავლიან, დავაფასოთ მომენტი. ისინი პატივისცემას ითხოვენ, როგორც დიდი ღვინოები, როგორც ძველი მეგობრები. ისინი მარადიულნი არ არიან. და ეს კარგია.
ხოლო ვინც ხელში ისეთ ჭიქას იჭერს, რომელსაც უკვე უამრავი წვეთი დაუჭერია, იცის: სიდიადე სრულყოფილებით კი არ იზომება, არამედ დარჩენის უნარით — საღამოს მიღმა, გემოს მიღმა, წლების მიღმა. შესაძლოა, მსხვრევის მიღმაც კი.
(ამ სტატიის შესახებ რეაქციები, გთხოვთ, Insta-სა და Facebook-ზე. ეს ფორუმი დახურულია)