(მანფრედ კლიმეკი)
მიშელ როლანთან ერთად არ გარდაცვლილა ადამიანი, რომელსაც უბრალოდ ღვინის უკეთესობისკენ შეცვლა სურდა. როლანთან ერთად წავიდა ადამიანი, რომელსაც მისი გარდაქმნა სურდა. და გარდაქმნა კიდეც.
ბორდოელი ენოლოგი, რომელიც 19-დან 20 მარტის ღამეს, 78 წლის ასაკში, ბორდოში გარდაიცვალა, იმ ფიგურათაგანი იყო, რომელთა გამოც მთელი ინდუსტრია მუდმივად მსჯელობდა და კამათობდა. აღფრთოვანებას იწვევდა, აკრიტიკებდნენ, ბაძავდნენ — იშვიათად უგულებელყოფდნენ. როლანი თანამედროვე მეღვინეობის ისტორიის უბრალოდ ნაწილი არ ყოფილა. ის მისი ერთ-ერთი მამოძრავებელი ძალა იყო.
1947 წელს ლიბურნში დაბადებულმა, მეღვინეთა ოჯახიდან წარმოშობილმა, ყველაფერი შედარებით არადრამატულად დაიწყო: მეუღლე დანისთან ერთად შექმნილი ანალიზის ლაბორატორიით. თუმცა ამ ანალიტიკური სიზუსტისგან ისეთი რამ განვითარდა, რაც ბორდოს ფარგლებს ბევრად გასცდა. როლანმა ადრევე გააცნობიერა, რომ ღვინო უკვე მხოლოდ წარმოშობა აღარ იყო, არამედ არჩევანი „მომხრე“ ან „წინააღმდეგ“. და რომ ამ არჩევანის წარმართვა შესაძლებელი იყო.
1980-იან წლებში ენოლოგი როლანი გლობალურ მოთამაშედ იქცა. როლანი მოგზაურობდა — და მასთან ერთად მოგზაურობდა ღვინის ერთი იდეაც. კალიფორნია, არგენტინა, ჩილე: ის ყველგან იყო, სადაც ღვინის არა მხოლოდ მოყვანა, არამედ შექმნაც სურდათ. ტერმინი „მფრინავი მეღვინე“ მის გარეშე თითქმის წარმოუდგენელია.
მისი ხელწერა მკაფიო იყო. მწიფე ხილი, რბილი ტანინები, სიმკვრივე, ოპულენტურობა. ღვინოები, რომლებიც ადრევე ხელმისაწვდომი იყო, საკუთარ თავს ხსნიდა და ხანგრძლივ წინააღმდეგობას არ ქმნიდა. ბევრისთვის ეს კურთხევა იყო. სხვებისთვის კი პრობლემის დასაწყისი, რადგან როლანი მხოლოდ თავისი ეპოქის გემოვნებას კი არ დაემთხვა — ის თავად აყალიბებდა მას.
და ეს ვაკუუმში არ მომხდარა.
რობერტ პარკერის მზარდ მნიშვნელობასთან ერთად შეიქმნა ხარისხის გლობალური საორიენტაციო წერტილი, რომელიც საოცრად ზუსტად ემთხვეოდა როლანის სტილს. ეს იყო ხელშეკრულების გარეშე, მაგრამ შედეგიანი ალიანსი: ღვინოებს უკვე მხოლოდ რეგიონებისთვის კი აღარ ამზადებდნენ, არამედ ბაზრებისთვის. ბაზრებს კი გასაგები რამ სჭირდება. რაც ამას მოჰყვა, ცნობილია — და დღემდე სადავოა.
როლანი იმ განვითარების სიმბოლურ ფიგურად იქცა, რომელსაც მოგვიანებით „პარკერიზაცია“ ეწოდა. ბრალდება ასეთი იყო: მეტისმეტი სიმწიფე, მეტისმეტი ექსტრაქცია, მეტისმეტი მუხა. და უპირველესად: წარმოშობის ნაკლებობა. ღვინოები, რომლებიც ყველგან მუშაობს — და ამგვარად, საბოლოოდ, ყველგან მსგავსადაც გემოს. ეს მარტივი ინტერპრეტაციაა. და ის არასაკმარისია.
რადგან როლანს არაფერი დაუნგრევია, რაც ისედაც ცვლილების პროცესში არ იყო. მან ხილული გახადა მოძრაობა, რომელიც დიდი ხნის დაწყებული იყო: პროფესიონალიზაცია, ინტერნაციონალიზაცია, მეღვინეობაში სტილის გაცნობიერებული არჩევანი. ის, რომ აქედან ექსცესებიც წარმოიშვა, მხოლოდ მისი ბრალი არ ყოფილა — არამედ მათი, ვინც მის მეთოდებს მისი ზომიერების გარეშე ითვისებდა.
ამასთან, თავად როლანი საოცრად მკაფიოდ ინარჩუნებდა თავის პოზიციას. მისი აზრით, ღვინო უნდა მოსწონებოდათ. ამით ის არა განურჩევლობას, არამედ სიზუსტეს გულისხმობდა: უნარს, ხარისხი ისე ჩამოაყალიბო, რომ ის გასაგები იყოს. სწორედ ამან გახადა წარმატებული. თუმცა ამავე მიზეზით იყო მოწყვლადიც.
რადგან მაშინ, როცა ბევრი მეღვინე საკუთარ იდენტობას გამიჯვნაში ეძებდა, როლანი თავსებადობაზე მუშაობდა. ის ღვინოზე ბაზრის პერსპექტივიდან ფიქრობდა — თუმცა ღვინოს მხოლოდ ბაზრამდე არ ამცირებდა. ეს იყო ბალანსის რთული აქტი, რომელიც მას გამოუვიდა — მაგრამ არა ყველას, ვინც მას მიჰყვა.
ამ ყველაფრის მიუხედავად, ის რჩებოდა იმად, რაც ადვილად გვავიწყდება: ბორდოელი კაცად. ფესვგადგმულად იმ რეგიონში, რომელიც თავადაც მუდმივად მერყეობდა ტრადიციასა და ადაპტაციას შორის. მის გლობალურ კარიერას სათავე იქ დაედო — და იქვე იპოვა მან საკუთარი საზომიც. მისი სიკვდილით ღვინის სამყარო კარგავს ადამიანს, რომელიც მუდმივად იწვევდა აზრთა შეხლა-შემოხლას.