(მანფრედ კლიმეკი, რედაქცია)
არსებობს რუკები, რომლებიც ქვეყნის კულტურის შესახებ უფრო მეტს მოგვითხრობს, ვიდრე მის ლანდშაფტებზე. ალკოჰოლზე დამოკიდებულების გერმანიის რუკა (წყარო: Barmer), რომელიც რამდენიმე დღეა ვრცელდება, სწორედ ამ კატეგორიას მიეკუთვნება. ის — უხეშად გამარტივებული სახით — აჩვენებს, რომ სწორედ ის რეგიონები, სადაც მევენახეობა საუკუნეების განმავლობაში ყოველდღიური ცხოვრების კულტურის ნაწილია, ყველაზე დაბალ ალკოჰოლზე დამოკიდებულ ადამიანთა მაჩვენებლებს ავლენს. მოზელი, რაინის ოლქი, პფალცი, ბადენი, ფრანკონია: ყველა ეს რეგიონი არა მხოლოდ ლანდშაფტებით ბრწყინავს, არამედ ალკოჰოლზე დამოკიდებულების სტატისტიკაშიც შესამჩნევად ფერმკრთალად ჩანს.
დისკრეტულად ფერმკრთალად. სტატისტიკურად ქვედა დიაპაზონში. და ეს იმ ქვეყანაში, რომელიც უკვე ორი წელია საკუთარ თავს არწმუნებს, რომ ღვინო გაჯერებული კლასობრივი საზოგადოების ახალი სახალხო ნარკოტიკია.
ჯერ კიდევ კარგად მახსოვს 2023 წლის ზაფხული, როცა უბრალო ცნობისმოყვარეობის გამო ბერლინში, ჰამბურგსა და ვენაში რამდენიმე ნარკოლოგიურ კლინიკაში დავრეკე. ეს არ ყოფილა სამეცნიერო კვლევა, არც მოწესრიგებული მონაცემთა ნაკრები — მხოლოდ ჟურნალისტური მიახლოება, რასაც ადრე „კვლევას“ ვუწოდებდით. პასუხები მერყეობდა 1,4-დან 3 პროცენტამდე იმ ადამიანებისა, რომლებიც პირველ რიგში ღვინოზე არიან დამოკიდებული — სავარაუდო 5-7-პროცენტიანი დაუფიქსირებელი მაჩვენებლით, რადგან ღვინოზე დამოკიდებული ადამიანები საკუთარ დამოკიდებულებას უფრო იშვიათად აცნობიერებენ და კიდევ უფრო იშვიათად ასახელებენ. ეს ჯანდაცვის პოლიტიკის თვალსაზრისით სერიოზული საკითხია. ეს საზოგადოებრივად მნიშვნელოვანია — ამაში ეჭვი არ არსებობს. მაგრამ ეს ზუსტად საპირისპიროა იმ საფრთხის სცენარისა, რომლითაც მედიის აღგზნების რიტუალები ამჟამად მანიპულირებენ.
ვინც რუკას უფრო ყურადღებით დააკვირდება, მეორე კანონზომიერებასაც შეამჩნევს: დამოკიდებულების ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები მდებარეობს არა არა ღვინის მწარმოებელ რეგიონებში, არამედ ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ გერმანიის სტრუქტურულად სუსტ რაიონებში. დიახ: საქსონიას დრეზდენის ირგვლივ და ზაალე-უნშტრუტში შესანიშნავი, თუმცა მცირე ღვინის კულტურა აქვს — მეტისმეტად მცირე, რათა ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელზე სტატისტიკურად აისახოს. მონაცემების დივერსიფიცირება სასარგებლო იქნებოდა, თუმცა ხელმისაწვდომი დოკუმენტაციის არქონის გამო ეს შეუძლებელია.
კანონზომიერება მაინც მკაფიო რჩება: ცხოვრების კულტურა სძლევს რისკის კულტურას.
იქ, სადაც ღვინოს არა გაქცევის საშუალებად, არამედ ყოველდღიური, რიტუალიზებული ცხოვრების ხარისხის ნაწილად მოიხმარენ, ალკოჰოლზე დამოკიდებულების მაჩვენებელი (რომელიც უმეტესწილად ღვინოსთან დიალოგში არ შედის) მნიშვნელოვნად დაბალია.
ეს შემთხვევითი არ არის.
ეს ცივილიზაციის ისტორიაა.
მიუხედავად ამისა, საზოგადოებრივ დებატებში ღვინოს ისე განიხილავენ, თითქოს ის სმის სამყაროს SUV იყოს: გაჯერებული პატრიარქატის სიმბოლო, რომელიც ახლა საბოლოოდ უნდა მიიდოს კულტურის ისტორიის გზისპირას. მხოლოდ ერთი რამ: არც ერთი ეპიდემიოლოგიური მონაცემთა ნაკრები ამ ნარატივს მხარს არ უჭერს.
რას აჩვენებს სინამდვილეში ეს ციფრები — და ამის ფხიზლად თქმა დაშვებული უნდა იყოს — არის ალკოჰოლზე დამოკიდებულების დრამატულად მაღალი მაჩვენებელი საერთო ჯამში. გერმანიას (და არა მხოლოდ გერმანიას) პრობლემა აქვს. დიდი პრობლემა. თუმცა ეს პრობლემა ღვინოში კი არა, იაფფასიან, ყველგან ადვილად ხელმისაწვდომ უხარისხო ალკოჰოლში, მაგარ სასმელებში, ენერგეტიკული სასმელებისა და ალკოჰოლის ნარევებში, შაბათ-კვირის გადამეტებებში, იმ ქვეყნის კომპენსაციის რიტუალებშია, რომელიც სულ უფრო მეტად მერყეობს გამოფიტვასა და აზრის დაკარგვას შორის.
თუ ახლა სწორედ ღვინო — ის სასმელი, რომელსაც სტატისტიკურად ყველაზე შეუმჩნეველ რეგიონებში აწარმოებენ და მოიხმარენ — მტრის ხატად გამოცხადდება, ამას პრევენციასთან უფრო ნაკლები კავშირი აქვს, ვიდრე ეკონომიკასთან: ღვინის ბაზარი მილიარდების ბაზრად რჩება. ხოლო მათ, ვინც პოლიტიკურ კამპანიებს აფინანსებს, ესმით, რომ უფრო მომგებიანია აქამდე კეთილგანწყობით აღქმულ, ხილულ და იოლად დასარტყმელ მეღვინეობის კულტურაზე თავდასხმა, ვიდრე მათზე, ვინც ფულის შოვნას ალკოჰოლური ფალსიფიკატის მიწისქვეშეთში განაგრძობს.
ამრიგად, რუკა რაღაც ძალიან მარტივს, ზოგიერთისთვის ძალიან მოუხერხებელს და ძალიან მნიშვნელოვანს გვეუბნება:
ღვინო უპირველესი პრობლემა არ არის.
პრობლემები იქაა, სადაც სიამოვნების კულტურა არ არსებობს — არა იქ, სადაც მას საუკუნეების განმავლობაში ცხოვრობენ.
და უმაღლესი დროა, პოლიტიკამაც და მედიამაც ამ რეალობას თვალი გაუსწორონ.
რადგან დიფერენცირების გარეშე პრევენცია პრევენცია არ არის.
ის მხოლოდ ყველაზე ხმამაღალთა სამსახურში ჩაყენებული მორალია.