თავის მუხლში ხომ არ ისროლა ღვინის სამყარომ?

1996 წლის ბოლოს ბრიტანულმა Economist-მა, როგორც Wineparty-ის მთავარმა რედაქტორმა წლების წინ მიამბო, მომავალი საინვესტიციო წლისთვის თავისი რეკომენდაციები გამოაქვეყნა. ათ რჩევას შორის იყო აქტივების კლასი, რომელიც მანამდე ძირითადად იმ ადამიანებს აინტერესებდათ, ვისაც რაღაცის დალევა უყვარდა: პრესტიჟულ წარმოშობის რეგიონებში მდებარე ვენახები. ეს ეკონომიკურ პრესაში მნიშვნელოვანი მომენტი იყო — უშედეგოდ არ ჩაუვლია. საერთაშორისო ფინანსურმა სამყარომ ღვინო ახლახან აღმოაჩინა. რა თქმა უნდა, მანამდეც არსებობდნენ ინვესტორები, რომლებიც ცნობილ შატოებს ყიდულობდნენ, და რამდენიმე კოლექციონერი, რომელიც ფასების ზრდის იმედით ბოთლებს ინახავდა. მაგრამ ახლა თავად ვენახი იქცა სერიოზულ საინვესტიციო რეკომენდაციად. ოცდაათი წლის შემდეგ მეღვინეები სავსე მარნების, კლებადი ფასებისა და იმ მომხმარებლების წინაშე დგანან, რომლებსაც, როგორც ჩანს, აღარ აინტერესებთ, რას უყვება მათ ღვინის სამყარო. აშკარა ახსნა ისაა, რომ ადამიანები ნაკლებ ალკოჰოლს სვამენ. უფრო საინტერესო კითხვა კი ის არის, ხომ არ შეაძულა მათ ღვინის ინდუსტრიამ ამ შუალედურ პერიოდში დალევა.

უნდა გავიხსენოთ, როგორი იყო 1996 წლის სამყარო. იმ დროისთვის ღვინო უკვე აღმავლობის გზაზე იდგა. რობერტ პარკერმა საერთაშორისო ბიზნესი შეცვალა, ბორდოს დიდმა შატოებმა ღვინოების გლობალური აუდიტორიისთვის მიყიდვა სულ უფრო მეტად დაიწყეს, დასავლეთის შეძლებული საზოგადოებების რესტორნებში კი ღვინის მენიუ გარკვეული კულტურულობის დამადასტურებელ ნიშნად იქცა. მიუხედავად ამისა, ღვინო ჯერ კიდევ არ იყო ის მსოფლიო მასშტაბის პრესტიჟული ბიზნესი, როგორიც მომდევნო ათწლეულებში უნდა გამხდარიყო. არსებობდა ცნობილი სახელები, ძვირადღირებული ბოთლები და თავდადებული კოლექციონერები. მაგრამ არსებობდა ასევე საკმაოდ გასაგები განსხვავება სასმელს, რომელსაც მოიხმარდი, და ქონებრივ აქტივს შორის, რომელსაც ინახავდი, რადგან, როგორც ამბობდნენ, ის მუდამ უფრო ძვირფასი გახდებოდა. ეს განსხვავება გაქრობას იწყებდა. ვენახები საინვესტიციო ობიექტებად იქცა, ბოთლები — სავაჭრო ღირებულებებად, მოსავლები — შემოსავლის დაპირებებად. ვინც შატოს ყიდულობდა, სულ უფრო მეტად იძენდა ასევე განსაკუთრებული ღირებულების ზრდის იმედს. ხოლო ვინც ცნობილ ღვინოს ყიდულობდა, მას აუცილებლად აღარ უნდა დაელია. საკმარისი იყო, რომ ის ჰქონოდა.
მოჰყვა წლები, როდესაც ცნობილი ბორდოსა და ბურგუნდიის ღვინოების ფასებმა ზოგჯერ გროტესკულ სიმაღლეებს მიაღწია. ცალკეული ღვინოები მრავალჯერ გაძვირდა, ზოგი კი ადრინდელ ფასზე ათჯერ მეტადაც კი. განვითარება სულაც არ ყოფილა სწორხაზოვანი. 2008 წლის ფინანსურმა კრიზისმა აღმავლობა შეაჩერა, შემდეგ ჩინურმა ბაზარმა ახალი ბუმი გამოიწვია, მოგვიანებით კი კორექტირებებმა აჩვენა, რომ დიდი ღვინოებიც არ არიან ეკონომიკის კანონებისგან გათავისუფლებული. განსაკუთრებით მრავლისმეტყველია ერთი მაგალითი: Château Mouton Rothschild 2000 ლონდონში თავდაპირველად დაახლოებით 1 580 ფუნტად იყიდებოდა თორმეტბოთლიან ყუთში. ორი ათწლეულის შემდეგ საბაზრო ფასი გარკვეულ პერიოდში დაახლოებით 19 000 ფუნტს შეადგენდა. ვინც ამას ჯერ კიდევ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტის ფასის ნორმალურ განვითარებად მიიჩნევს, ალბათ კერძო თვითმფრინავსაც ყოველდღიური მოხმარების სატრანსპორტო საშუალებად თვლის. კაპიტალიზმმა თავისი ერთ-ერთი ყველაზე მშვენიერი მიღწევა განახორციელა: მან შექმნა სასმელი, რომლის სიამოვნებით მიღებაც ეკონომიკურად არაგონივრულად შეიძლებოდა მოჩვენებოდა.

დიდი სახელები სათაურებში ხვდებოდნენ. თუმცა ნამდვილი ეკონომიკური გავლენა მათ ვენახებს ბევრად გასცდა. რადგან ბუმმა თანდათან მოიცვა რეგიონები, რომლებსაც Romanée-Conti-სა და Lafite Rothschild-ის ფასებზე მხოლოდ ოცნება შეეძლოთ. ინვესტიციები ყველგან ხორციელდებოდა. ჩნდებოდა ახალი მარნები, ძველი საწარმოები მოდერნიზდებოდა, ვენახები თავიდან ირგვებოდა ან კვლავ მუშავდებოდა, იქმნებოდა ტურისტული შეთავაზებები და იხსნებოდა საექსპორტო ბაზრები. ბევრ რეგიონში ეს სასიხარულო განვითარება იყო. ცუდი ღვინო უკეთესი გახდა, მივიწყებულმა წარმოშობის რეგიონებმა ყურადღება მიიპყრო და მეღვინეებმა პირველად შეძლეს თავიანთი შრომით ცხოვრება, სხვა შემოსავლის წყაროზე დამატებით ზრუნვის გარეშე. პრობლემა იმ მოლოდინში მდგომარეობდა, რომ ეს განვითარება უსასრულოდ გაგრძელდებოდა. როდესაც მოთხოვნა იზრდება, ფასები იმატებს. როდესაც ფასები იმატებს, ინვესტიციები ხორციელდება. როდესაც ინვესტიციები ხორციელდება, მიწოდება იზრდება. და რაღაც მომენტში ინდუსტრია უსიამოვნო დასკვნის წინაშე დგება: მოთხოვნა ბუნების კანონი არ არის. ვაზს რამდენიმე წელი სჭირდება, სანამ ეკონომიკურად მნიშვნელოვან მოსავალს გამოიღებს. ახალი მარანი ათწლეულებისთვის შენდება. ვენახი კი ისე მარტივად ვერ დაიხურება, როგორც მაღაზია, რომელმაც მომხმარებლები დაკარგა. თუმცა არასწორი იქნებოდა, მსოფლიოში არსებულ ჭარბ მარაგს მხოლოდ ახალი ნარგავებით ავხსნათ. გლობალური ვენახების ფართობი გრძელვადიან პერსპექტივაში ყველგან სულაც არ გაზრდილა. მრავალ ტრადიციულ მეღვინეობის ქვეყანაში ის უკვე შემცირდა. საქმე უფრო რეგიონულ გაფართოებებს, პროდუქტიულობის ზრდასა და უზარმაზარ კაპიტალდაბანდებებს ეხებოდა, მაშინ როცა მოთხოვნა მოლოდინებს სულ უფრო მეტად შორდებოდა. დღეს მეღვინეობას უბრალოდ ზედმეტი ვაზი არ აქვს. ბევრგან მას ზედმეტი ვაზი აქვს იმ ღვინოებისთვის, რომელთა ყიდვაც არსებული ფასებით ვინმეს ჯერ კიდევ სურს.

ეკონომიკურ აღმავლობასთან ერთად განვითარდა მეორე მოძრაობაც, რომლის შედეგებიც შესაძლოა ჯერ კიდევ სათანადოდ არ იყოს შეფასებული: ღვინო სულ უფრო რთული ხდებოდა. უფრო ზუსტად რომ ვთქვათ, ღვინით დაინტერესება საქმედ იქცა, რომელიც საინტერესო რომ გამოჩენილიყო, სულ უფრო რთული უნდა გამხდარიყო. ერთ დროს დიდი კლასიკური წარმოშობის რეგიონები საკმარისად ამაღელვებელი აღარ იყო. საჭირო გახდა ახალი ისტორიები. ახალი რეგიონები, ახალი ჯიშები, წარმოების ახალი მეთოდები, ახალი ფილოსოფიური შეხედულებები. ნარინჯისფერი ღვინო, ნატურალური ღვინო, ამფორის ღვინო, Pet Nat, ავტოქთონური ჯიშები, მივიწყებული ტერასები, ვულკანური ნიადაგები, უძველესი ვაზები, ველური საფუარები, მინიმალური ჩარევა, მაქსიმალური ავთენტურობა. ხელახლა აღმოაჩინეს იურა, ისევე როგორც ესპანეთის, იტალიის, საბერძნეთის, საქართველოსა და ბალკანეთის მრავალი ნაკლებად ცნობილი კუთხე. ყოველი აღმოჩენა ახალ აღმომჩენებს წარმოშობდა. ხოლო აღმომჩენთა ყოველ ახალ თაობას ისეთი რამ უნდა ეპოვა, რაც მის წინამორბედებს გამორჩენოდათ. ამას საფუძველში ბევრი საწინააღმდეგო არაფერი აქვს. ძველი ჯიშების ხელახლა აღმოჩენა ღვინის უახლესი ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე სასიხარულო განვითარებაა. იურაში საუკუნეების განმავლობაში იქმნება მომაჯადოებელი ღვინოები, პენედესში გაცილებით მეტია, ვიდრე ჩვეულებრივი ინდუსტრიული ცქრიალა ღვინოები, ხოლო ბევრ ავტოქთონურ ჯიშს განუმეორებელი ხასიათი აქვს. ნატურალურმა ღვინომაც გარკვეულწილად გაამდიდრა ეს სფერო. მან დასვა სრულიად სამართლიანი კითხვები მარნებში ჩარევის, ინდუსტრიული მეთოდებისა და გემოს სტანდარტიზაციის შესახებ. პრობლემა იქ დაიწყო, სადაც გემოვნებიდან მორალურ უპირატესობას დაასკვნეს. უეცრად ღვინო საინტერესო აღარ იყო იმიტომ, რომ კარგი გემო ჰქონდა, არამედ იმიტომ, რომ თითქოს ისტორიის სწორ მხარეს იდგა. რაც შეიძლება ნაკლები გოგირდი პიროვნული კეთილსინდისიერების ნიშნად იქცა, სიმღვრივე — ესთეტიკურ პოზიციად, ხოლო გარკვეული ბოსლის სუნი — ხელოსნური გულწრფელობის დასტურად. ის, რომ ღვინო შესაძლოა დეფექტური ყოფილიყო, ზოგიერთ მიმდევარს უკვე მეღვინის თავისუფლებაზე დაუშვებელ თავდასხმად ეჩვენებოდა.

უნდა წარმოვიდგინოთ, ეს განვითარება ჩვეულებრივი ღვინის მსმელის თვალით როგორ გამოიყურება. კაცი ღვინის ბარში თეთრი ღვინის ჭიქას უკვეთავს. მას რაღაც ახალი, მშრალი და სასიამოვნო სურს. მიმტანი უხსნის, რომ შეთავაზებული ღვინო ავტოქთონური ჯიშისგანაა, რომელიც ვულკანურ გამოფიტულ ქანზე იზრდება, სპონტანურადაა დადუღებული, გაუფილტრავად ჩამოსხმული და რეგენერაციული სოფლის მეურნეობის პრინციპებითაა დამზადებული. შემდეგ სტუმარი იღებს შემღვრეულ სითხეს, რომელსაც ვაშლის ძმრისა და მივიწყებული ხილის კალათის სუნი აქვს. მის ფრთხილ კითხვაზე, აუცილებელია თუ არა ეს ასე იყოს, იგებს, რომ ამ ტიპის ღვინოს ჯერ უნდა შეეჩვიოს. მთავარი გზავნილი ასეთია: პრობლემა თქვენშია. თქვენი გემოვნება ჯერ საკმარისად განვითარებული არ არის. ადამიანების სასმლით მოხიბვლის, ალბათ, უფრო სასიამოვნო მეთოდებიც არსებობს. რა თქმა უნდა, ეს მაგალითი გაზვიადებულია. საუკეთესო ნატურალური ღვინოები შესანიშნავია და ბევრი მათი მწარმოებელი იმ სერიოზულობით მუშაობს, რომლისგანაც ზოგიერთმა კონვენციურმა დიდმა მარნამ რაღაცის სწავლა შეიძლება. მაგრამ ამ სცენამ ისეთი ტონი წარმოშვა, რომელიც ღვინის მთელი სამყაროსთვის სიმპტომური გახდა. სიამოვნება უნდა დასაბუთებულიყო. გემოვნებას აფასებდნენ. ვისაც კლასიკური შარდონე მოსწონდა, უეცრად შეიძლებოდა თავი ისე ეგრძნო, როგორც ადამიანს, რომელიც ლიტერატურულ საღამოზე აღიარებს, რომ დეტექტივების კითხვა უყვარს. ხოლო ვინც მარტივ, ტექნიკურად სუფთად დამზადებულ ღვინოს უკვეთავდა, რისკავდა, შთაბეჭდილება დაეტოვებინა, თითქოს წარმოსახვითი კულტურული საზღვრის არასწორ მხარეს იდგა.

პოლიტიკაში ამას ელიტებსა და მოსახლეობას შორის გაუცხოებას უწოდებდნენ. ღვინის ვაჭრობაში კი ამას ხშირად გემოვნების აუცილებელ განვითარებას უწოდებენ. პარალელი მიმზიდველია, თუმცა მას თავისი საზღვრები აქვს. მცირე, აზრიანი ჯგუფი ახალ კრიტერიუმებს ადგენს, მათ პროგრესულ ნორმად აცხადებს და შემდეგ უკვირს, რომ აუდიტორიის მნიშვნელოვან ნაწილს ამ თამაშში მონაწილეობა არ სურს. ღვინის მსმელმა, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში კმაყოფილებით სვამდა თავის რიოხას, კიანტის ან Grüner Veltliner-ს, უეცრად უნდა გაიგოს, რატომ უნდა ამჯობინოს თითქმის გადაშენებული ჯიშისგან დაჟანგვით დაყენებული ღვინო. თუ ამას არ აკეთებს, ნაკლებად ცნობისმოყვარედ ითვლება. ძველი კონსერვატიული ეჭვი, რომ პროგრესი ზოგჯერ ძირითადად იმაში მდგომარეობს, სხვებისთვის მათი ჩვევების მოძულებაში, აქ უხვ საკვებს იღებს.

ამას მედიის ინდუსტრიაც დაემატა. ოთხმოცდაათიან წლებში ღვინო პოპულარულ ჟურნალისტურ თემად იქცა. დიდი მოსავლები, მზარდი ფასები, საერთაშორისო ვარსკვლავები, ახალი მეღვინეობის ქვეყნები — მუდმივად არსებობდა რაღაც, რის შესახებაც შეიძლებოდა წერა. რაღაც მომენტში კი მომდევნო დიდი ბორდოს ისტორია ამოიწურა. ამიტომ ახალი სენსაციები გახდა საჭირო. თითქმის მივიწყებული ჯიშის ხელახლა აღმოჩენა უკეთეს სათაურს ქმნიდა, ვიდრე ამბავი იმის შესახებ, რომ მეღვინემ კვლავ შესანიშნავი რისლინგი დაამზადა. რადიკალური ნატურალური ღვინის ფილოსოფიის წესებით შექმნილი ღვინო ჟურნალისტურად უფრო საინტერესო იყო, ვიდრე შესანიშნავად დამზადებული კლასიკური Weißburgunder. გამონაკლისი ამბად იქცა, წესი კი აღქმიდან გაქრა. ვისაც ყურადღების ეკონომიკაში წარმატება სურდა, უნდა გამორჩეულიყო. იდეალურ შემთხვევაში — ისეთი ღვინით, რომელიც სხვანაირად გამოიყურებოდა, სხვანაირი სუნი ჰქონდა, სხვანაირი გემო და ისეთი ისტორია, რომლის საზოგადოებრივ მნიშვნელობად რამდენიმე წინადადებაში გაყიდვაც შეიძლებოდა. ასე წარმოიშვა უცნაური დისბალანსი. მედია სულ უფრო ხშირად წერდა იმ ღვინოებზე, რომლებიც რეალური მოხმარების მხოლოდ მცირე ნაწილს შეადგენდნენ. მყიდველთა დიდი უმრავლესობა, რომელიც სუპერმარკეტში, ვაჭართან ან რესტორანში ნაცნობ ბოთლს ყიდულობდა, ამ ნარატივში თითქმის აღარ ჩანდა. მათი გემოვნება ზედმეტად ჩვეულებრივი იყო იმისთვის, რომ საინტერესო ყოფილიყო. ამავდროულად, ინდუსტრია ჩიოდა, რომ ღვინო სულ უფრო ნაკლებ ადამიანს აღწევდა. შეიძლება ვიფიქროთ, რომ ამ ორ განვითარებას შორის კავშირი არსებობს.

თუმცა აქ სიფრთხილეა საჭირო. ჯერჯერობით არ არსებობს დამაჯერებელი ემპირიული მტკიცებულება, რომ ნარინჯისფერმა ღვინომ, ნატურალურმა ღვინომ ან ავტოქთონური ჯიშების ხელახლა აღმოჩენამ გლობალური ღვინის მოხმარება შეამცირა. მოსაზრება, თითქოს რამდენიმე განსაკუთრებით მონდომებულმა სომელიემ მილიონობით ადამიანი მინერალური წყლისკენ უბიძგა, სატირისთვის გამოსადეგია, მაგრამ ეკონომიკურ ახსნად ზედმეტად მარტივია. კლებას უფრო ღრმა მიზეზები აქვს. ტრადიციული მეღვინეობის ქვეყნებში ერთ სულ მოსახლეზე მოხმარება ზოგან ათწლეულების განმავლობაში მცირდება. ახალგაზრდები ალკოჰოლს უფრო იშვიათად სვამენ, ჯანმრთელობაზე ზრუნვა უფრო მნიშვნელოვანი ხდება, რესტორანში სტუმრობა ძვირდება, ხოლო ხელმისაწვდომი შემოსავლები ზეწოლის ქვეშაა. ამას დასვენების კულტურის ცვლილებაც ემატება. ვისაც ნაკლებად ხშირად აქვს საერთო სადილები, ნაკლებ ხანს ზის სუფრასთან და სოციალურ კავშირებს სულ უფრო მეტად ციფრულად აწყობს, ღვინის დალევის ნაკლები შესაძლებლობაც აქვს. ეს სტრუქტურული ცვლილებებია, რომელთა გამოსწორებაც ღვინის სხვა მენიუთი შეუძლებელია. ბაზრებმაც კი, რომლებიც ადრე ზრდის საიმედო ძრავებად ითვლებოდა, დინამიკა დაკარგეს. შეერთებული შტატები, დიდი ბრიტანეთი, ავსტრალია და ჩინეთი ვეღარ აკომპენსირებენ ტრადიციული ევროპული მეღვინეობის ქვეყნების კლებას. IWSR-ის ბაზრის მკვლევრები მიუთითებენ, რომ ყველგან ღვინის მსმელთა რაოდენობა სულაც არ შემცირებულა. ხშირად არსებული მომხმარებლები უბრალოდ უფრო იშვიათად სვამენ. ხოლო იმ სფეროსთვის, რომელმაც თავისი ინვესტიციები მუდმივად მზარდ გაყიდვის მოცულობებზე გათვალა, ეს საკმაოდ ცუდი ამბავია.

და მაინც, ზედმეტად მოსახერხებელი იქნებოდა ღვინის ინდუსტრიის ყოველგვარი პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლება. რადგან უშუალოდ მოხმარების კლებასა და ღვინის თემისგან კულტურულ უკანდახევას შორის განსხვავებაა. ადამიანებს ჯანმრთელობის ან ფინანსური მიზეზების გამო ნაკლების დალევა და ამავდროულად ღვინით კვლავ სიამოვნების მიღება შეუძლიათ. მაგრამ მათ შეიძლება ისეთი შთაბეჭდილებაც შეექმნათ, რომ მთელი ეს საქმე ზედმეტად ძვირი, რთული და დამღლელი გახდა. სასმლით მარტივი სიამოვნება კეთილგანწყობილი განმარტებების საოცარმა რაოდენობამ დაფარა.

ამას განსაკუთრებით კარგად ერგება ყურადღებიანობის ცნება. ეს ერთ-ერთია იმ სიტყვებს შორის, რომლებიც ჩვენს ეპოქას საშუალებას აძლევს, ერთი ჭიქა ღვინოც კი პიროვნული განვითარების ფორმად აქციოს. უნდა შეისუნთქო გააზრებულად, გასინჯო გააზრებულად, ისიამოვნო გააზრებულად, პატივი სცე წარმოშობას, გაიგო მეღვინე და საკუთარ აღქმას გაუხსნა გზა.

აქ განსაკუთრებით საინტერესოა წინააღმდეგობა უკანასკნელი სამი ათწლეულის ორ დიდ მოძრაობას შორის. ერთი მხრივ, ფინანსურმა სამყარომ ღვინო ფუფუნების საქონლად აქცია, რომლის ღირებულებაც მისი იშვიათობითა და საბაზრო ფასით განისაზღვრება. მეორე მხრივ, ახალმა კულტურულმა ავანგარდმა ღვინო ეკოლოგიური, სოციალური და ზოგჯერ მორალური შეხედულებების გამოხატულებად გამოაცხადა. ორივე მოძრაობა სასმელს გარკვეული ეჭვით უყურებდა, როგორც კი მას უბრალოდ სვამდნენ. ერთებს მისი შენახვა სურდათ, სხვებს — ახსნა. ამგვარად, სპეკულანტი და ნატურალური ღვინის მისიონერი იმაზე ახლოს სხედან ერთმანეთთან, ვიდრე, ალბათ, ამის აღიარება სურთ.

ეს ყველაფერი განსაკუთრებით მწარეა იმ მეღვინეებისთვის, რომლებსაც გასული ათწლეულების განმავლობაში ეგონათ, რომ ყველაფერს სწორად აკეთებდნენ. ისინი ინვესტიციებს ხარისხში დებდნენ, მარნებს აუმჯობესებდნენ, მოსავლიანობას ამცირებდნენ, უფრო მდგრად მეურნეობაზე გადადიოდნენ, საექსპორტო ბაზრებს ითვისებდნენ და განუმეორებელ პროფილებს ქმნიდნენ. ამით ისინი ზუსტად იმ რეკომენდაციებს მიჰყვებოდნენ, რომლებსაც პროფესიული სამყარო აძლევდა. დღეს ზოგი მათგანი იგებს, რომ მათი ღვინოები მართალია შესანიშნავია, მაგრამ მყიდველი ძალიან ცოტაა. ცინიკური იქნებოდა ამ საწარმოებისთვის იმის დაყვედრება, რომ მოდას აცდუნებინა და გზა ააყოლებინა. ისინი თავიანთი დროის ეკონომიკური მოლოდინების შესაბამისად მოქმედებდნენ. უბრალოდ, ეს მოლოდინები შესაძლოა მცდარი აღმოჩნდა. ინდუსტრია, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში ფართოვდება, გარდაუვლად ინტერესდება საკუთარი ოპტიმიზმის შენარჩუნებით. ასოციაციები, კონსულტანტები, ვაჭრები, ჟურნალისტები, სომელიეები, ღვინის აკადემიები და ღონისძიებების ორგანიზატორები, სხვადასხვა ხარისხით, იმაზე არიან დამოკიდებული, რომ ღვინო მნიშვნელოვან, საინტერესო და ეკონომიკურად პერსპექტიულ თემად აღიქმებოდეს. თითქმის არავინ შოულობს ფულს იმ ამბით, რომ მსოფლიოში უკვე საკმარისი ღვინოა. ამიტომ კვლავ საუბრობენ ახალ რეგიონებზე, ახალ ბაზრებზე, ახალ სამიზნე ჯგუფებსა და მოხმარების ახალ შესაძლებლობებზე. დღევანდელ კლებასაც კი სიამოვნებით აღწერენ, როგორც პოზიციონირების თავიდან განსაზღვრის შესაძლებლობას. უბრალოდ უნდა გახდე უფრო ახალგაზრდა, მდგრადი, ავთენტური, ხელმისაწვდომი, ციფრული და საერთაშორისო. ამის შემდეგ, იმედის თანახმად, ყველაფერი ისევ კარგად იქნება. ეს გარკვეულწილად ჰგავს ექიმს, რომელიც ჭარბწონიან პაციენტს გარდერობის მოდერნიზაციას ურჩევს.

ეს სულაც არ ნიშნავს, რომ გასული ათწლეულების დიდი მიღწევები უკან უნდა დავაბრუნოთ. დღეს ბევრი ღვინის ხარისხი უკეთესია, ვიდრე ოდესმე ყოფილა. საერთაშორისო მრავალფეროვნება მომაჯადოებელია, ხოლო მივიწყებული წარმოშობის რეგიონების ხელახლა აღმოჩენამ ჩვენი ჰორიზონტი გააფართოვა. ამ განვითარებების გამო წუხილი აბსურდული იქნებოდა. მაგრამ ინდუსტრია შეიძლება საკუთარ წარმატებებში დაიხრჩოს, თუ მათგან მცდარ დასკვნებს გამოიტანს. ის, რომ ღვინო საინტერესოა, არ ნიშნავს, რომ ყველა ადამიანი მუდმივად უნდა ინტერესდებოდეს მისით. ის, რომ მისი წარმოება რთულია, არ ნიშნავს, რომ მისი მიღებით სიამოვნება რთული უნდა იყოს. და ის, რომ ერთი ბოთლი განსაკუთრებულად ძვირი შეიძლება ღირდეს, არ ნიშნავს, რომ ყველა ღვინის მსმელი განსაკუთრებულად დიდი თანხის გადახდაზე მზად უნდა იყოს.

ამიტომ დღევანდელი კრიზისი არც მხოლოდ გადაჭარბებული ინვესტიციების შედეგია და არც ოცდაათი წლის ენოლოგიური გრანდიოზული მანიიის სამართლიანი სასჯელი. მას რეალური ეკონომიკური, საზოგადოებრივი და დემოგრაფიული მიზეზები აქვს. თუმცა გრანდიოზულ მანიას შესაძლოა ხელი შეეწყო იმისთვის, რომ ღვინო ამ ცვლილებებისთვის განსაკუთრებით ცუდად მომზადებული აღმოჩნდა. ინდუსტრიამ, რომელიც საკუთარ თავს სულ უფრო მნიშვნელოვანს ხდიდა, შესაძლოა გვიან შეამჩნია, რომ ბევრი ადამიანისთვის ის სულ უფრო ნაკლებს ნიშნავდა.