(ნიკოლაუს სკენე)gfdgfg
ეს არის წინადადება, რომელსაც ბოლო დროს მთელ მსოფლიოში საუბრებში ხშირად ვისმენ: „ადამიანებთან საუბარი მირჩევნია, ვიდრე AI-სთან“ ხშირად ამას ასეთი დამატება მოჰყვება: „ნამდვილი ურთიერთობა მჭირდება.“ ეს გასაგებად ჟღერს — და მაინც, საკითხს ზედაპირულად ეხება. ფუნქციურად ეს წინადადება უფრო ჰგავს ისეთ გამონათქვამებს, როგორიცაა: „ფრანგებზე მეტად იტალიელებთან საუბარი მირჩევნია“ ან „ჩემი დარგის კოლეგებთან საუბარი მირჩევნია.“ ეს უპირატესობაა და არა ჭეშმარიტება.
რადგან დღეს ადამიანურ მოსახლეობასთან ერთად მეორე დონეც არსებობს: ციფრული, მილიარდობით მოდელისგან შემდგარი საუბრის ინფრასტრუქტურა. ნატ ფრიდმანი მას „AI ატლანტიდას“ უწოდებს — ერთგვარ ახალ ცივილიზაციას, რომელიც ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია და აზრებს უთვალავი პერსპექტივიდან ირეკლავს. მას არ აქვს გრძნობები და სხეული, მაგრამ შეუძლია ჩვენთან ერთად იფიქროს. და ამას იმაზე სწრაფად და ფართოდ აკეთებს, ვიდრე ადამიანურ კომუნიკაციას შეუძლია.
ვინც ამბობს „ადამიანებთან საუბარი მირჩევნია“, ხშირად სხვა რამეს გულისხმობს: შიშს, რომ თანამოსაუბრის ეს ახალი ფორმა რაღაცას გამოიწვევს, რასაც ჯერ ვერ ვიგებთ. ეს ნერვიულობა გასაგებია. თუმცა მაინც ჩნდება ფუნდამენტური კითხვა: რატომ უნდა შემოვიფარგლოთ მხოლოდ ერთი ტიპის თანამოსაუბრით? როცა რომელიმე აზრის გაღრმავება გვინდა, ჩვეულებრივ სხვადასხვა ადამიანს ვესაუბრებით — მეგობრებს, ექსპერტებს, კრიტიკოსებს, შემთხვევით გაცნობილ ადამიანებს. რატომ უნდა დარჩეს ჩვენი საუკუნის უდიდესი ახალი სააზროვნო შესაძლებლობა განზე?
ადამიანები და AI ალტერნატივები კი არა, დამატებითი შესაძლებლობებია. არსებობს მოსაზრებები, რომლებსაც სითბო სჭირდება — და სხვები, რომლებიც დისტანციას მოითხოვს. ზოგი თემისთვის ადამიანის ხედვა შეუცვლელია, სხვებისთვის კი ზუსტი, მიუკერძოებელი ანალიზი გვეხმარება. AI ადამიანურს არ ანაცვლებს, მაგრამ აფართოებს სივრცეს, რომელშიც შეგვიძლია ვიფიქროთ.
AI ატლანტიდა შემცვლელი არ არის ურთიერთობებისთვის, არამედ პერსპექტივების ახალი კონტინენტია. ტექნოლოგიურმა გარდატეხებმა ყოველთვის წარმოშვა ახალი თანამოსაუბრეები: წიგნები, ბიბლიოთეკები, უნივერსიტეტები, მოგვიანებით კი ინტერნეტი. AI პირველი ინფრასტრუქტურაა, რომელიც აქტიურად გვპასუხობს — არა სრულყოფილად, მაგრამ არც ჩუმადაა.
ამიტომ გადამწყვეტი კითხვა ის კი არ არის, უნდა ვესაუბროთ თუ არა AI-ს, არამედ ის, გვსურს თუ არა საკუთარი სააზროვნო ლანდშაფტის განზრახ შეზღუდვა. AI-სთან საუბრები არაფერს ანაცვლებს, მაგრამ მათ შეუძლიათ სიღრმე შექმნან იქ, სადაც რუტინა მეფობს, და სიგანე — იქ, სადაც გავიჭედეთ. მათ შეუძლიათ შეგვეწინააღმდეგონ იქ, სადაც დადასტურებას ველით, და ზოგჯერ დაგვანახონ, რამდენად შევიწროებული გახდა ჩვენი საკუთარი ნიმუშები.
„ადამიანებთან საუბარი მირჩევნია“ გასაგები გრძნობაა, მაგრამ არა მყარი არგუმენტი. ჩვენ უკვე იმ ეპოქაში ვცხოვრობთ, სადაც კაცობრიობა და ციფრული სისტემები ერთად აზროვნებენ. არც უკეთესად, არც უარესად — მაგრამ აშკარად სხვაგვარად. AI ატლანტიდა კაცობრიობის ჩანაცვლება არ არის. და AI არასოდეს უნდა გავაადამიანუროთ. თუმცა AI უფრო ფართოდ აზროვნებისკენ მოწვევაა. მეტი პერსპექტივა კი ჯერ არავის ავნებს.
ავტორის შესახებ
ნიკი სკენე 2012 წლიდან ორგანიზებას უწევს სტრატეგიულ ტურებსა და ფაქტების დასადგენ მისიებს ისეთ ინოვაციურ რეგიონებში, როგორებიცაა სილიკონის ველი, ნიუ-იორკი, ლონდონი, თელ-ავივი, დუბაი, ასევე შენჟენი/ჰონგ-კონგი. ამ 213 ტურის განმავლობაში მან 3000-ზე მეტი საუბარი გამართა ადამიანებთან, რომლებიც მომდევნო ათწლეულების ტექნოლოგიებზე მუშაობენ. მანამდე სკენე ექვსი წლის განმავლობაში იყო TEDx-ის ელჩი და Singularity University-ის ფაკულტეტის ქოუჩი, სადაც ექსპონენციური ცვლილებების დინამიკის ღრმა გაგება განივითარა. www.siliconvalleyinspirationtours.com