ზალბერგი, ხელახლა განხილული: საკულტო ღვინის მითი ჯერ კიდევ ცოცხალია?

(მანფრედ კლიმეკი, ფოტო: Stefan Feichtinger WEIN & CO / შესანიშნავად ხარვეზიანი ანიმაცია: Runwayml)

ჰაიკე და გერნოტ ჰაინრიხი უკვე დამკვიდრებული ახალგაზრდა მეღვინეები იყვნენ, როდესაც 2001 წელს პირველი Salberg-ის კიუვე ბაზარზე გამოიტანეს — 90% მერლო, 10% ცვაიგელტი. მალე გაჩნდა საუბარი „ავსტრიის საუკეთესო მუტონზე“, რაც, ცხადია, სისულელე იყო, თუმცა ჰაინრიხებს ეს უსამართლოდ ნამდვილად არ ეჩვენებოდათ: მათი Salzberg-ი ხომ ქვეყნის პირველი წითელი ღვინო იყო, რომელიც 70 ევროს (1000 შილინგის) ზღვარს მიუახლოვდა. 2001 წელს ის უბრალოდ კიდევ ერთი ბურგენლანდიური წითელი ღვინის კიუვე არ ყოფილა, არამედ უფრო დიდი იდეის ნაწილი იყო: იმ გარდატეხისა, რომელიც კიუვე Arachon (F.X.Pichler, Szemes, Tement — დღეს მას ოსკარ ზემესი ხელმძღვანელობს) კიუვესთან ერთად დაიწყო და ბურგენლანდიურ წითელ ღვინოს ახალი თვითშეგნება შესძინა. პროვინციულობისგან და მხოლოდ ძალის დემონსტრირებისგან მოშორებით, წარმოშობის, სტრუქტურის, ელეგანტურობისა და მკაფიოდ საგრძნობი ხანგრძლივობისკენ.

ამ ეტაპზე Salzberg-ი ერთ-ერთი პირველი პრემიუმ-კლასის წითელი ღვინო იყო, რომელმაც აჩვენა, რომ ბლაუფრენკიში, ცვაიგელტი, სანქტ ლორანი და მერლო ერთმანეთს აუცილებლობით კი არ უნდა ასწორებდნენ, არამედ ერთმანეთის გაძლიერება და გამოკვეთა შეეძლოთ. არა შემთხვევით შედგენილი კიუვეს, არამედ ზუსტად აწყობილი მთლიანობის სახით.

ვენახის ნაკვეთი იზრდება — და მასთან ერთად იდეაც

Salzberg-ი კლასიკური „დიდი“ ვენახის ნაკვეთი არ არის ბურგუნდიული გაგებით, არც მკაფიოდ შემოსაზღვრული მონოლითური ტერუარია. ის თავსატეხია. ათწლეულების განმავლობაში იზრდებოდა, ნაკვეთი ნაკვეთს ემატებოდა. ნაპოლეონის დროინდელმა მემკვიდრეობის კანონმა აქ ესთეტიკა კი არა, დანაწევრება დატოვა — და სწორედ მისგან წარმოიშვა სიძლიერე. თიხა, ლამი, კირქვა, ქვიშა და ღორღი ერთმანეთზე მოწესრიგებულად კი არ არის განლაგებული, არამედ გვერდიგვერდ, ზოგჯერ ერთმანეთის საპირისპიროდ. მეღვინისთვის ეს შეღავათი კი არა, გამოწვევაა. ღვინისთვის კი — შესანიშნავი შესაძლებლობა, არაჩვეულებრივად იბრწყინოს.

ნიადაგების ამ მრავალფეროვნებას თან ახლავს მიკროკლიმატი, რომელიც ცოტას პატიობს. ვენახი მზისკენაა გახსნილი, წყალი მწირია, ვაზებს მუშაობა უწევთ. მარცვლები პატარა რჩება, კანი სქელია, მოსავალი — დაბალი. ბიოდინამიკურ მეურნეობასთან ერთად ეს სასიამოვნო, იოლად დასალევი წითელი ღვინო კი არ არის, არამედ სხეულით, მოჭიდებითა და შინაგანი დაძაბულობით სავსე ღვინო. Salzberg-ის ზედა კიდეზე, იქ, სადაც ნიადაგი თხელდება და ღორღი დომინირებს, ცვაიგელტი იღებს თავის როლს — არა როგორც მომხიბვლელი, არამედ როგორც სტრუქტურული ხერხემალი. მისი ნაწილი რეგიონულ პროექტ Pannobile-ში ხვდება, თავად Salzberg-ი კი ჯამის სახით რჩება.

დავარგება მაკიაჟის გარეშე

Salzberg-ი დაახლოებით 20 თვე, მათ შორის უპირველესად, გამოყენებულ ბარიკებში მწიფდება. ეს კოსმეტიკური აქტი კი არა, ზედაპირული ცდუნების წინააღმდეგ მიღებული გადაწყვეტილებაა. მუხამ ღვინოს თან უნდა ახლდეს და არა კომენტარს უკეთებდეს. შედეგად რჩება ღვინო, რომელიც სიღრმეს ივითარებს. კიუვე ამ შემთხვევაში კომპრომისი კი არა, თარგმანია: ბლაუფრენკიში — დაძაბულობისა და მჟავიანობისთვის, მერლო — მოცულობისთვის, სანქტ ლორანი — მუქი სანელებლებისთვის, ცვაიგელტი — მიწასთან დასაკავშირებლად.

2018 წლის მოსავალი — კონცენტრაცია პოზის ნაცვლად

2018 წლის ღვინო, რომელიც ახლა ჭიქაში მქონდა (50% ბლაუფრენკიში, 50% მერლო), აჩვენებს, რამდენად დაიხვეწა Salzberg-ი წლების განმავლობაში. ცხვირში არ არის ბანალური ხილის ფეიერვერკი, არამედ მუქი, მწიფე კენკრა, ამას ემატება ზეთისხილის, ბალახებისა და გამხმარი იტალიური პომიდვრის მსგავსი სურნელის ნოტები. შებოლილი ტონები, თამბაქო, პილპილის მსუბუქი ელფერი — ყველაფერი მჭიდროდ არის გადახლართული. არაფერი დგას ცალკე. მშვიდად სრულყოფილი. ორი ჯიში, რომლებიც იდეალურად ავსებენ ერთმანეთს და ერთმანეთში ბუნებრივად მიედინებიან.

პირში ღვინო ერთდროულად შეკრული და წვნიანი ჩანს. ხილი საგრძნობია, მაგრამ წინა პლანზე არ არის წამოწეული. გრილი მჟავიანობა ღვინოში ერთ ხაზს ავლებს, ტანინი ნაზია, საგრძნობი, დიახ, მაგრამ უკვე საოცრად ინტეგრირებული. ფონზე ბალახები, მუქი სანელებლები, მარილიანი ნოტი, რომელიც უფრო სტრუქტურას ქმნის, ვიდრე ალერსიანად გეფერება. ზუსტი და სრულყოფილი — უკვე 24 წლის ოსტატურად შესრულებული კიუვეს ხელოვნება.

წარსულისა და აწმყოს მიმოხილვა

„Salzberg revisited“ იმასაც ნიშნავს, რომ ეს ღვინო დღეს, რა თქმა უნდა, განსხვავებულია პირველი მოსავლების ღვინისგან. და მაინც, ბანალურად რომ ვთქვათ, საკუთარი თავის ერთგული დარჩა, რადგან გერნოტ ჰაინრიხს ძაფი არასოდეს დაუკარგავს, არასოდეს შესწირავს მოდებს — და არც თავად Salzberg-ი აუყვანია ცაში; გონივრული ნაბიჯია. მაშინ, როცა 2000-იანი წლების დასაწყისის ბევრი პრემიუმ-კლასის წითელი ღვინო დღეს გადამეტებული ეპოქის დოკუმენტს ჰგავს, Salzberg-მა რაღაც მარადიული შეინარჩუნა. შესაძლოა იმიტომ, რომ ის არასოდეს ისახავდა მიზნად აწმყოში მაქსიმალური ეფექტის მოხდენას.

Arachon-ის კონტექსტში Salzberg-ი უფრო დიდი დაპირების ერთ-ერთი სამშენებლო ქვა იყო: რომ ბურგენლანდს შეუძლია ისეთი წითელი ღვინოების შექმნა, რომლებსაც არ სჭირდებათ ახსნა, საიდან მოდიან, რადგან ამას გემოთი ვგრძნობთ. ეს დაპირება შესრულდა — არა სანახაობრივად, არამედ ჩუმად. მსოფლიო ბაზრისთვის ჰაინრიხი ძალიან ცოტა ბოთლს აწარმოებს. მსოფლიო ღვინის მოყვარულებისთვის კი ეს 2018 წელი დიდი ამბის გაგრძელებაა.