(კლოდ ოგიუსტი)
კარგად მახსოვს: იყო დრო, როცა ღვინო თითქმის გარდაუვლად სოციალური მოვლენა იყო. მას მარტო არ ვსვამდი, არამედ ჯგუფში, სუფრასთან, დუქანში, საუბრისას. ღვინო იყო შემაკავშირებელი, ჯგუფის შემადუღაბებელი, არაერთი კურიოზული ამბის გამომწვევი, ზოგჯერ კი ყოველდღიურობიდან გაქცევის საბაბიც. ვინც მარტო სვამდა, საეჭვოდ მიიჩნეოდა ან, სულ მცირე, ისეთ ადამიანად, რომელსაც რაღაცის კომპენსირება სჭირდებოდა. ეს კულტურული რწმენა ნელ-ნელა იწყებს ნგრევას.
რადგან თანამედროვე ღვინის მსმელი (ანუ მე) სულ უფრო ხშირად ზის მარტო. არა საზოგადოების ნაკლებობის გამო, არამედ გადაწყვეტილების მიღების ახალი ფორმიდან გამომდინარე. საღამოები დამოკლდა, შთაბეჭდილებები გამძაფრდა, დღეები კი ფრაგმენტული გახდა. დღეს, როცა საღამოს ჭიქას ვსვამ, ამას ხშირად უკვე არა საღამოს გასახანგრძლივებლად, არამედ დღის დასალაგებლად და ხვალისთვის მოსაწესრიგებლად ვაკეთებ. ღვინო ჩემთვის აღარ არის სოციალური გამაძლიერებელი, არამედ კონცენტრაციის ინსტრუმენტია. ეს არის მომავალი სიბერე? ანუ კიდევ უფრო ხანდაზმული ასაკი, რადგან ახლა უკვე მოხუცად ვგრძნობ თავს.
ჭიქა იქ დგას, ოთახში სიჩუმეა, ტელეფონი კი შორსაა, მიუწვდომელ მანძილზე, MacBook-თან ერთად. არავითარი საუბარი, სიცილი, თანამოსაუბრე, რომელსაც უნდა მოემსახურო ან დაარწმუნო. ამის ნაცვლად დიალოგის სხვა სახეობა: მოკლე — ღვინოსთან, უფრო ხანგრძლივი — საკუთარ ყურადღებასთან, იმ დღესთან, რომელიც ნელ-ნელა იძირება, და იმ დილასთან, რომელიც მალე დაიწყება. ეს გაქცევა არ არის. ეს დისციპლინის ფორმაა.
ეს მარტოობა სევდიანი არ არის. ის ზუსტია. იგი ისეთი აღქმის საშუალებას იძლევა, რომელიც კოლექტივში თითქმის შეუძლებელია. ადამიანი საკუთარ თავში უფრო გულდასმით ისმენს. ღვინოში ნაკლებად გემოს აშკარა მხარეებს შეიგრძნობ და მეტად იმას, რაც დაგვიანებით იჩენს თავს: სიმწარეს, სიგრძეს, ტემპერატურას, დაბოლოების ექოს. ღვინოს არ განიხილავენ, არამედ აკვირდებიან. ის არავის უნდა მოეწონოს მსმელის გარდა. ჩემს გარდა.
რა თქმა უნდა, ეს ამხანაგობის წინააღმდეგ მიმართული მოწოდება არ არის. დიდი ღვინოები საუბარში, კამათსა და საერთო გაოცებაში იშლება. მაგრამ რაღაც შეიცვალა. სამყარო უფრო ხმაურიანი, სწრაფი და მუდმივად კომუნიკაციური გახდა. ღვინო ამას კიდევ უფრო მეტი ხმაურით კი არ პასუხობს, არამედ უკან იხევს. ის ჩუმი აწმყოს საშუალებად იქცევა.
ალბათ ესეც ხსნის, რატომ სვამს დღეს ბევრი ადამიანი სხვაგვარად, ვიდრე ადრე. ნაკლებს, უფრო მიზანმიმართულად, გაცნობიერებულად. ცენტრში თრობა კი არ დგას, არამედ მომენტი. არა სხვებისგან მიღებული დასტური, არამედ საკუთარი გამოხმაურება. ღვინო აღარ არის საჭირო სიახლოვის შესაქმნელად — სიახლოვე ისედაც ყველგან სიმულირებულია —, არამედ იმისთვის, რომ დისტანციის არსებობა გახადოს შესაძლებელი. დისტანციისა, რომელიც ფიქრს კვლავ შესაძლებელს ხდის.
ღვინის მსმელის ეს ახალი მარტოობა დანაკარგი კი არა, მისი როლის ცვლილებაა. ღვინო ავტომატურად აღარ ნიშნავს ამხანაგობას, არამედ მრავალ შესაძლებლობას შორის ერთ-ერთია. შეიძლება ის სხვებს გაუზიარო — ან მარტო შეხვდე. ორივე ლეგიტიმურია. მაგრამ მარტო სმამ სოციალურ ნაკლად არსებობა შეწყვიტა. ის დამოკიდებულებად იქცა.
ალბათ ეს დალევის ერთგვარი სიმწიფის ფორმაც კი არის. ისეთი, რომელსაც აღარაფრის დამტკიცება სჭირდება. არც ცოდნის, არც გემოვნების, არც კუთვნილების. მხოლოდ ყურადღების. და დროის. ორი რამის, რომლებიც უფრო იშვიათი გახდა ვიდრე ნებისმიერი დიდი მოსავლის წელი.