(მანფრედ კლიმეკი / ფოტო: გერგო პეიკო / ანიმაციური ფოტო: runwayml)
სანამ რამდენიმე კვირით სამხრეთ-დასავლეთ გერმანიის მეღვინეობის რეგიონ მარკგრეფლერლანდში დავბინავდები — რეგიონში, რომელსაც აუცილებლად მეტი ყურადღება უნდა მიექცეს — ვახაუში ვჩერდები. კოოპერატივთან, რომელსაც არა მხოლოდ ავსტრიაში, არამედ სხვაგანაც ძნელად თუ მოეძებნება ბადალი: დომენე ვახაუსთან, ცენტრალური ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე გასაოცარ მეღვინეობის საწარმოსთან. არა მხოლოდ იმიტომ, რომ იქ ამჟამად დუნაის ევროპის ზოგიერთი ყველაზე ზუსტი რიზლინგი და გრიუნერ ველტლინერი იქმნება, არამედ იმიტომაც, რომ ეს ღვინოები სწორედ კოოპერატივიდან მოდის — ანუ იმ მოდელიდან, რომელიც მეღვინეობაში ათწლეულების განმავლობაში თითქმის ავტომატურად უკავშირდებოდა საშუალო დონესა და მასობრივ წარმოებას.
სწორედ ეს წარმოდგენა, რომელიც ავსტრიაშიც იყო გაბატონებული, დომენე ვახაუმ ბოლო ოცი წლის განმავლობაში რადიკალურად დაამსხვრია. დღეს დაახლოებით 200 მევენახე ოჯახი მთელი ვახაუს დაახლოებით ერთ მესამედს ამუშავებს. საერთაშორისო მასშტაბით ცნობადი ტერასული ვენახები, როგორიცაა ახლაიტენი, კელერბერგი და ზინგერრიდელი, უკვე დიდი ხანია მხოლოდ რეგიონის მსხვილ ინდივიდუალურ ღვინის მამულებს აღარ ეკუთვნის — ისინი დომენეს საკუთრებაშიცაა. ყველაზე მნიშვნელოვანი კი ის არის, რომ კოოპერატივი განსხვავებების გათანაბრებას კი არ ცდილობს, არამედ მცირე ნაკვეთებიდანაც კი წარმოშობის ზუსტად გამოკვეთას. რომან ჰორვატისა და მარნის ოსტატ ჰაინც ფრიშენგრუბერის ხელმძღვანელობით აქ ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე თანამედროვე ხარისხზე ორიენტირებული კოოპერატივი ჩამოყალიბდა — უმაღლესი კლასის, ტურისტული თვალსაზრისითაც ღირებული სამაგალითო საწარმო.
ღვინოები არა მხოლოდ უფრო მსუბუქი, ზუსტი და თანამედროვე გახდა: ამავდროულად, დომენემ მასშტაბური ინვესტიციები განახორციელა ბიოლოგიურ მევენახეობაში, მდგრად მართვასა და მარნის თანამედროვე ტექნოლოგიებში, რომლებიც საინტერესო ენოლოგიური ექსპერიმენტების ჩატარების შესაძლებლობასაც იძლევა — და შენობაში ახალგაზრდა აუდიტორიას იზიდავს. თუმცა, უპირველესად, აქ შეიქმნა ის, რასაც კოოპერატივები ჩვეულებრივ იშვიათად ახერხებენ: მკაფიო სტილისტური ხელწერა — რაღაც განუმეორებელი.
თუმცა საინტერესოა უფრო ფართო კითხვა, რომელიც ამის უკან დგას: რატომ მუშაობენ სწორედ ქვემო ავსტრიის, ასევე ბურგენლანდისა და სამხრეთ ტიროლის კოოპერატივები ეროვნულ და საერთაშორისო დონეზე ასე წარმატებით — მაშინ, როცა გერმანული კოოპერატივები დღემდე უმეტესად იაფფასიან სეგმენტში არიან ჩარჩენილი?
სამხრეთ ტიროლში ხომ კოოპერატივის მსგავსი ფენომენი უკვე დამტკიცებულია: ისეთი მარნები, როგორიცაა Girlan, Tramin, Kurtatsch, Kaltern, Nals-Margreid და St. Michael-Eppan, დიდი ხანია იტალიის ყველაზე პრესტიჟულ საწარმოებს მიეკუთვნება. იქაც ასობით მცირე მევენახე ერთად მუშაობს. იქაც იქმნება საერთაშორისო მასშტაბით მოთხოვნადი უმაღლესი კლასის ღვინოები. მაგალითად, დღეს არავინ აღიქვამს მსოფლიოში სახელგანთქმულ კოოპერატივ Terlan-ს, როგორც „ტიპურ კოოპერატივს“.
გერმანიაში კი ბევრ კოოპერატივს ჯერ კიდევ ომისშემდგომი პერიოდის სუნი ასდის: ტკბილ-შაქრიანი მასობრივი პროდუქცია, ფასდაკლების აქციები, არასახარბიელო ვაზის ჯიშებზე ჩაჭიდება და ხარისხის ფილოსოფია, რომელიც ხშირად უფრო სტაბილურობაზე, ვიდრე ინდივიდუალურობაზეა ორიენტირებული.
ვახაუმ, კრემსტალმა და სამხრეთ ტიროლმა ადრევე გააცნობიერეს, რომ მცირე მევენახეებს მსოფლიო ბაზარზე მარტო მოქმედებისას, როგორც წესი, შანსი აღარ აქვთ. ამიტომ იქ კოოპერატივი არა თავშესაფრად, არამედ ხარისხის ერთობლივ მანქანად აღიქვეს: წარმოშობა, სიზუსტე და ბრენდის შექმნა მოულოდნელად უბრალო რაოდენობაზე მაღლა დადგა. ამავდროულად, ორივე რეგიონი უზარმაზარი თავდაჯერებულობით მუშაობდა საერთაშორისო იმიჯზე.