WinepartyThe Wineparty

Wineparty / უფასო

ღვინო მოდიდან გადავიდა. მერე რა?

ბოლო 40 წლის განმავლობაში უპრეცედენტო ღვინის ბუმის შემდეგ ეს ღვინის კრიზისი უბრალოდ ასე არ ჩაივლის. თუმცა, როგორც ჩანს, ვერავინ აცნობიერებს დაღმასვლის მასშტაბს. და არც მის შეჩერებას ცდილობს.

Weinglas mit einem Rest Rotwein in gedämpftem Licht

ღვინის ინდუსტრია ელოდება. უკეთეს დროს, მარაგების შემცირებას, მომხმარებელთა შემდეგი, ღვინის მსმელი თაობის გამოჩენას. ელოდება Z თაობას, რომელსაც მედიაში ზარმაცებად და უუნაროებად წარმოვაჩენთ, თუმცა ოდესმე საკმარისი შემოსავალი უნდა ჰქონდეს, რათა ბორდო, ბაროლო და ბურგუნდია აღმოაჩინოს. ელოდება იმ კარგად შევსებულ კერძო სარდაფებსაც, რომლებიც ღვინის ბუმის ოცი წლის შემდეგ საბოლოოდ უნდა დაიცალოს. უპირველესად კი ელოდება, რომ ყველაფერი ისევ ისეთი გახდება, როგორიც ადრე იყო. სწორედ ამაში მდგომარეობს მისი უდიდესი შეცდომა. რადგან მიმდინარე ვარდნა გაყიდვების ჩვეულებრივი კრიზისი არ არის. წითელი ღვინო ზოგიერთ სეგმენტში დრამატულად კარგავს პოზიციებს, მოვაჭრეები ცალკეულ სფეროებში 40 პროცენტამდე კლებაზე საუბრობენ. და ეს უკვე ცუდი წინა წლის შემდეგ ხდება. მიუხედავად ამისა, ჯიუტად რჩება წარმოდგენა, თითქოს ბაზარმა უბრალოდ ეს ხეობა უნდა გადალახოს. ბევრი რამ კი იმაზე მიუთითებს, რომ ახლა ხეობაში კი არ გავდივართ, არამედ ახალ ლანდშაფტს ვერ ვამჩნევთ, მიუხედავად იმისა, რომ ის ჩვენს წინ იშლება. ამ ლანდშაფტში კი ახალი, განსხვავებული, ახალგაზრდა ადამიანები ცხოვრობენ.

1990-დან 2010 წლამდე ღვინის დიდ ბუმს საოცრად ერთგვაროვანი ჯგუფი ქმნიდა: კარგი შემოსავლის მქონე მამაკაცები, რომლებიც დღეს ძირითადად ორმოცდაათ წელს გადაცილებულნი არიან, ხშირად კი გაცილებით უფროსებიც. ისინი 12-ბოთლიან ყუთებს ყიდულობდნენ, სარდაფებს აწყობდნენ, პარკერს კითხულობდნენ, მოსავალსა და ქულებს განიხილავდნენ და საუკეთესო ღვინოებში სულ უფრო მაღალი ფასების გადახდას, ზოგჯერ კი აბსურდულად მაღალი ფასებისას, მზად იყვნენ. ღვინო ჰობი, სტატუსის სიმბოლო, საკოლექციო ნივთი და ინტელექტუალური საქმიანობა გახდა. ეს მამაკაცები, რა თქმა უნდა, კვლავ არსებობენ. უბრალოდ, ბერდებიან. მათი სარდაფებიდან ბევრი სავსეა, ზოგი ნაკლებს სვამს, სხვები კი უკვე გაყიდვას იწყებენ. და რაც მთავარია, მათ აშკარად ვერ შეძლეს საკუთარი ენთუზიაზმის მსგავსი მასშტაბით გადაცემა. ვერც შვილებისთვის და ვერც ქალებისთვის. იმედი, რომ ახალი თაობა ოდესმე ავტომატურად იმავეს გააკეთებს, რასაც მისი მამები აკეთებდნენ, მხოლოდ იმიტომ, რომ ერთ დღეს უფრო მეტს გამოიმუშავებს (რასაც ის არ გააკეთებს), ამიტომ საოცრად თამამია. რატომ უნდა გააკეთოს? თაობები მემკვიდრეობით იღებენ უძრავ ქონებასა და ფულს. გემოვნებას კი ისინი აუცილებლობით არ იღებენ მემკვიდრეობით.

შეიძლება ეს უსიამოვნოდ მოკლედ ჩამოვაყალიბოთ: ღვინო მოდიდან გადავიდა. არა ყველგან, არა ყველასთვის — მაგრამ როგორც კულტურული დაპირება, ნამდვილად. ამაში თავად ინდუსტრიამაც შეიტანა წვლილი. ბუმის წლებში მშვენივრად უბრალო სასმელი ინიციირებულთათვის განკუთვნილ მეცნიერებად იქცა. ქულები, ვენახების იერარქიები, ჭიქები, მოსავლის წლების ცხრილები, ტერუარის დებატები, ნატურალური ღვინო კონვენციურის წინააღმდეგ, ხრახნიანი თავსახური საცობის წინააღმდეგ, პარკერი ყველას წინააღმდეგ, ნარინჯისფერი კლასიკურის წინააღმდეგ: სწორედ ის სასმელი, რომლის უდიდესი უნარიც ადამიანების ერთ სუფრასთან შეკრებაა, გამიჯვნის ინსტრუმენტად ვაქციეთ. ვისაც ცოტა რამ იცოდა, ადვილად შეიძლებოდა თავი სულელად ეგრძნო. ვინც ბევრი იცოდა, ამას ზოგჯერ სხვებს აგრძნობინებდა. ღვინო გავართულეთ და გვიკვირს, რატომ ურჩევნიათ ახალგაზრდებს ისეთი კოქტეილის შეკვეთა, რომლის წარმოშობის ისტორიის ცოდნაც არ სჭირდებათ. აქვე ჩანს ღვინის გარშემო ატეხილი ფუსფუსის მიმართ შურისძიებაც.

ამასთან, ღვინოს თითქმის ყველაფერი აქვს, რასაც თანამედროვე ცხოვრების სტილის კულტურა წესით უნდა ეძებდეს: წარმოშობა, ხელობა, ლანდშაფტი, სოფლის მეურნეობა, ინდივიდუალობა, ბიომრავალფეროვნება, ისტორია, მოსავლის წლების განსხვავებები, მცირე მწარმოებლები, საოჯახო მეურნეობები, ადგილობრივი იდენტობა, სიამოვნება და პროდუქტის არა ინდუსტრიული, სრულიად იდენტური წესით გამეორების შესაძლებლობა. ღვინო რეგიონული იყო მანამდე, სანამ რეგიონულობა მარკეტინგულ სიტყვად იქცეოდა. ღვინის წარმოება შეიძლება დრამატულად მდგრადი იყოს, ადამიანებს ლანდშაფტებთან აკავშირებდეს და ჰყვებოდეს ისტორიებს, რომლებიც სარეკლამო სააგენტოს არ მოუგონია. სპირტიან სასმელებთან შედარებით მისი დაბალი ალკოჰოლის შემცველობაც კი შეიძლება უფრო გააზრებული სმის ეპოქაში უპირატესობად იქცეს. თითქმის არც ერთ სხვა გემოს მომნიჭებელ პროდუქტს არ აქვს ასეთი მდიდარი კულტურული კაპიტალი. ინდუსტრია კი საოცრად ცუდად ახერხებს ამ კაპიტალის ისეთ ენაზე თარგმნას, რომლის მოსმენაც საკუთარი ბუშტის მიღმაც ვინმეს მოუნდება.

ეს განსაკუთრებით აბსურდული ხდება უალკოჰოლო ღვინოების შემთხვევაში. იმის ნაცვლად, რომ მათ ახალი მომხმარებლებისკენ შესაძლო კარიბჭედ განიხილავდნენ, ღვინის სამყაროს ნაწილი მათ გამო რწმენის ომებს აწარმოებს. თუმცა ეს სასმელები სულაც არ იქმნება 58 წლის ბაროლოს კოლექციონერისთვის. ისინი განკუთვნილია ადამიანებისთვის, რომლებსაც ცხოვრების სტილი, საჭმელი, დიზაინი და საზოგადოებაში გასვლა მოსწონთ, მაგრამ სურთ ალკოჰოლის შემცირება ან გარკვეული ხნით მასზე უარის თქმა — მათ შორის არიან საკმარისი რაოდენობის მომხმარებლები მნიშვნელოვანი მსყიდველობითი უნარით. სწორედ ისეთი ადამიანები, რომელთა მოზიდვასაც კლასიკური მეღვინეობა წლებია სასოწარკვეთით ცდილობს. ამასთან, პირადად მოგწონთ თუ არა უალკოჰოლო ღვინო, სრულიად მეორეხარისხოვანია. ნეგრონი არც უნდა გიყვარდეთ, რომ გაიგოთ, რატომ არის ბარები სავსე ახალგაზრდა ადამიანებით.

რადგან იქ, სადაც ღვინო დღეს ჯერ კიდევ ნამდვილად ცოცხლობს, გამოსავალს უკვე დიდი ხანია ვაკვირდებით. სოფლის ტავერნაში, ყოველ შემთხვევაში აქ, იტალიაში, გასაკვირად რამდენიმე თაობა გვერდიგვერდ სვამს ღვინოს, რადგან მასზე არავინ ქმნის დისკუსიის საგანს. ურბანულ, ტრენდულ გასტრონომიაში კი უკვეთავენ ნატურალურ ღვინოს, შამპანურს, მსუბუქ წითელ ღვინოს (თუ ასეთი არსებობს), რადგან იქ ღვინო საღამოს ნაწილია და არა მისაღები გამოცდა. სწორედ ეს გასტრონომია განიცდის თავადაც ეკონომიკურ სირთულეებს, მაგრამ მაინც რჩება ახალი თაობის უმნიშვნელოვანეს შესასვლელ კარიბჭედ — რომელიც, სამწუხაროდ, კოვიდის შემდეგ უფრო იშვიათად გადის გარეთ. ადამიანებმა ღვინო კვლავ უნდა განიცადონ, სანამ აუხსნი, რა უნდა იცოდნენ მის შესახებ.

და ამას კიდევ ერთი უსიამოვნო პროგნოზიც ახლავს: ბევრი ფასი, რომელსაც დღეს მხოლოდ საუკეთესო წითელი ღვინოებისთვის კი არა, სხვა ღვინოებისთვისაც ითხოვენ, 2030-იან წლებში ძნელად შენარჩუნდება, თუ მათი უმნიშვნელოვანესი მყიდველთა ფენა შემცირდება და მის ნაცვლად თანაბარი მასშტაბის ახალი ფენა არ გაჩნდება. სიმცირე თავისთავად ფასს არ ქმნის. საჭიროა ვინმე, ვისაც პროდუქტის დალევა აუცილებლად სურს. მხოლოდ ფლობა უოლ-სტრიტისა და ჩინეთის ბუმის წლების გუშინდელი რეალობაა.

ამრიგად, ღვინოს ხარისხის პრობლემა არ აქვს. მას კულტურული შუამავლობის პრობლემა აქვს. და სწორედ აქ არის გამოსავალი. არა უკეთესი დროის უაზრო ლოდინში. ღვინოს მეტი პოპკულტურა სჭირდება. და არა დრამატული, დღეს უკვე ხშირად უხერხული აჟიოტაჟი.