(Manfred Klimek)
Voordat de trein in het Badense Freiburg aankomt, moet ik mijn column van veertien dagen geleden aanvullen met enkele wijnen van het in de column besproken wijngoed Domäne Wachau. Hoewel het wijngoed veel meer druivenrassen uitstekend verwerkt – waaronder ook zeer zeldzame witte druivenrassen zoals Neuburger of Roter Veltliner – blijf ik bij het bekendste Oostenrijkse druivenras: de Grüner Veltliner. De Veltliner Federspiel Ried Kollmütz 2024 in de magnumfles (1,5 liter, € 25,00) is voor mij de beste feestwijn met terroirkarakter van deze zomer: fris, kruidig, beet, ambitieus – een easy-going alleskunner. Voor € 28,00 is de Veltliner Smaragd 2024 uit de Ried Axpoint een veilige keuze voor een niet al te peperig-kruidige, maar ook elegant-bourgondische Veltliner – die in het glas met wat lucht zijn hele Veltlinerleven ten volle laat spelen. De Smaragdveltliners uit de wereldwijd bekende topwijngaarden Achleiten en Kellerberg (beide € 46,00) zijn precieze, tot indrukwekkende slokken gemaakte, grote ambachtelijke Veltliners: zonder franje, modieuze interventies en met veel power, die meer aandacht zouden moeten krijgen. Vooral omdat we ze jarenlang in de kelder kunnen laten rijpen.
Met deze indrukken op het gehemelte verlaat ik Oostenrijk in westelijke richting. De Donau verdwijnt, het landschap wordt smaller, opent zich richting Tirol, de bergen wijken terug. Op een gegeven moment verschijnen Basel, de Rijn en de Vogezen voor het treinraam – en het Zwarte Woud. Ik bereik het Markgräflerland, dat uiterst zuidwestelijke stukje Duitsland aan de grens met Frankrijk en Zwitserland, dat bij Duitse wijnconsumenten verbazingwekkend weinig bekend is. En dat terwijl het Markgräflerland een paradijs voor herbergen en wijndrinkers par excellence is, waarvan de onbezorgde levenslust van de hier gevestigde bewoners een totaal ander beeld geeft van de Duitsers, die vaak als spelbrekers worden afgeschilderd. Hier kun je goed en betaalbaar leven.
Om het Markgräflerland te begrijpen, hoort daar een druivenras bij dat we tot op de dag van vandaag meestal Gutedel noemen. Daarin ligt echter het enige probleem van het ras en de marketing ervan, want Gutedel klinkt naar een all-inclusive reis, een verenigingsuitstapje en die Duitse wijncultuur waar al tientallen jaren moeizaam afstand van wordt genomen. Internationaal heet het ras Chasselas. En het is momenteel een van de interessantste witte druivenrassen van Europa.
Chasselas is eigenlijk het grote witte druivenras van Franstalig Zwitserland. Daarom geldt het in Zwitserland als een van de beste terroirrassen van het continent. En toch: Duitse Chasselas zijn deels duidelijk beter dan die uit Zwitserland. Ook daarvan raken de wijnboeren van het Markgräflerland zich steeds meer bewust.
Aromatisch verzet Chasselas zich tegen elke vorm van effectbejag: geen exotische fruitmanden, geen opdringerig primair fruit. In plaats daarvan peer, witte bloesem, roze grapefruit, een vleugje mandarijn, soms lindebloesem, soms acacia. Naarmate de wijn rijpt, komen die fijne tonen van hazelnoot en ook walnoot naar voren, die grote Chasselas tot grote witte wijnen maken.
Juist deze gecontroleerde neutraliteit van Chasselas maakt het ras zo waardevol. Zelfs bij een geconcentreerdere vinificatie behoudt de wijn een opmerkelijke kalmte. Hij dringt zich niet op aan het eten, maar begeleidt het: vis in alle soorten, oesters, mosselen, Aziatische gerechten, kruidige keuken, geitenkaas of licht vlees profiteren van precies deze eigenschap – Chasselas versterkt aroma’s in plaats van ze te overstemmen.
Daar komt nog iets bij wat in de wijnbouw van de komende decennia nog belangrijker zou kunnen worden: brede aantrekkingskracht, nobele textuur en een soepele drinkbaarheid bij weinig alcohol. Terwijl andere regio’s momenteel koortsachtig zoeken naar antwoorden op de wens van veel consumenten naar lichtere wijnen, beschikt Chasselas al eeuwen over deze eigenschappen. Daarover en over het Markgräflerland zal ik nu enkele afleveringen lang berichten.