Op de foto van Rachel Wirth: Daniel Aßmuth, een wijnmaker die ondanks uitstekend werk heeft gefaald
(door Claude Auguste)
‘Achterhaald’ – wat een gemakkelijk woord, als men een ongemakkelijke observatie niet wil laten gelden. Ik geef het toe: ja, ik schrijf niet op het ritme van TikTok-seconden. Maar dat komt doordat wijn zelf niet op het ritme van de seconde leeft. Wie wijnstokken aanplant, die – of steeds vaker degenen die dat doen – denkt in generaties. Wie over wijn praat, zou dus ook het recht moeten hebben om langer na te denken dan tot de volgende algoritme-update.
Mijn these is geen nostalgie. Het is veeleer een diagnose. Prestige domineert de aandacht. Dat is geen gevoel, maar een feit. De meeste likes, het grootste bereik en de sterkste weerklank verzamelen die wijnen die al beroemd zijn. Lafite, Romanée-Conti, Keller, Overnoy – ze duiken betrouwbaar op, alsof ze valuta zijn. Het is het applaus voor het icoon – en dat gaat ten koste van de diversiteit.
Natuurlijk zijn er daarnaast ook spannende niches, creatieve stemmen en moedige accounts die kleine domeinen zichtbaar maken. Ze zijn belangrijk, ze zijn waardevol. Maar ze blijven de uitzondering. En een uitzondering weerlegt de regel niet, ze bevestigt haar. Het probleem is niet dat er geen diversiteit is – het probleem is dat die nauwelijks doordringt. Zichtbaarheid en aandacht zijn ongelijk verdeeld, en de mechaniek van de platforms verergert dat.
Wie dat ‘achterhaald’ vindt, verwart oppervlakte met inhoud. Social media is een podium, maar de rollen daarop wisselen minder dan men denkt. Het zijn steeds dezelfde sterren die worden toegejuicht, terwijl de werkelijke vernieuwingen achter het doek blijven. Wie eenmaal heeft gezien hoe snel een foto van een prestigefles honderden likes krijgt, terwijl een geweldige onbekende streekwijn nauwelijks weerklank vindt, weet dat dit precies het patroon is waarover ik spreek.
Het eigenlijke achterhaalde is dus niet mijn tekst, maar de herhaling van deze reflexen: de oude drang om zich aan prestige te warmen in plaats van ontdekkingen te vieren. Dat dit patroon vandaag zichtbaar wordt in Instagram-stories in plaats van in de feuilleton, verandert niets aan de kern ervan. Ook vroeger domineerden grote namen het discours al – vandaag gebeurt dat gewoon digitaal en in realtime.
Een column hoeft niet iedereen te bevallen. Ze moet schuren, ze moet aanscherpen. Dat sommigen zich bevestigd voelen en anderen haar wegwuiven, is geen tekortkoming, maar het bewijs dat ze doel heeft getroffen. Tegenspraak is geen zwakte, maar de eigenlijke functie.
Misschien ligt precies daarin de ironie: wie ‘achterhaald’ roept, bewijst hoe actueel het aangesprokene is. Want als het werkelijk overwonnen zou zijn, zou niemand zich hoeven opwinden. Dat er reacties komen, laat zien dat de kwestie van prestige, zichtbaarheid en diversiteit nog lang niet is afgedaan.
En daarom blijf ik erbij: Zolang likes en algoritmen de perceptie sturen, zal diversiteit onder druk blijven staan. Daar is niets nostalgisch aan, het is slechts een observatie van het heden. En misschien, ja: een pleidooi voor een toekomst waarin we weer nieuwsgieriger, moediger en opener drinken.