(Manfred Klimek / Mixology)
Bij deze vraag aarzelen we instinctief. Te veel superlatieven, te veel reflexmatige tegenargumenten, te veel goede wijnen die eveneens aanspraak zouden kunnen maken. En toch dringt precies deze vraag zich op wanneer je de Cuvée Marsannier van Knipser drinkt – niet uit nationaal enthousiasme, maar uit nuchtere verbazing. Want deze wijn stelt niet alleen stilistische zekerheden ter discussie, maar ook geografische.
Marsanne en Viognier zijn in Duitsland buitenbeentjes. Druivenrassen zonder traditie, zonder lobby – nul verwachtingen. Precies daarin schuilt de vrijheid van de wijnmakers. Terwijl Duitse witte wijnen zich vaak afzetten tegen historisch gegroeide categorieën – Riesling hier, Spätburgunder daar –, kiest Knipser met de Marsannier voor een radicale perspectiefwisseling: niet de herkomst verdedigen, maar kwaliteit claimen.
Marsanne is daarbij de stille ster van deze cuvée. In de Hermitage, een van de meest prestigieuze wittewijngebieden ter wereld, ontstaan uit Marsanne – vaak samen met Roussanne – enkele van de langstlevende, diepzinnigste witte wijnen überhaupt. Wijnen die jong vaak gesloten overkomen, maar met lucht en tijd een bijna onverstoorbare rust ontwikkelen: nootachtig, kruidig, ziltig, met die innerlijke vibratie die niet uit zuren ontstaat, maar uit structuur. Marsanne is geen aromatisch druivenras (hoewel haar geur en aroma krachtig kunnen overkomen), geen showwijn. Ze is vanaf het begin goed opgebouwd. En hoeft niet via vat en gist te worden opgewaardeerd.
Viognier zorgt daarentegen voor het tegenwicht. Ook geur, een tikje meer textuur, breedte in de aanzet en presentatie. Maar ook hier toont Knipser opmerkelijke discipline. De Viognier in de Marsannier blijft ingetoomd, vervalt niet in parfumachtigheid, maar werkt als een bewust ingezet accent. Witte bloesem, geel fruit, een vleugje exotiek – meer suggestie dan uitspraak. Samen levert dat een cuvée op die verbazingwekkend koel blijft, hoewel ze bestaat uit druivenrassen die men doorgaans met zuidelijke weelde associeert.
Wat deze wijn zo opmerkelijk maakt, is zijn vanzelfsprekendheid. Hij wil niet uitleggen waarom Marsanne en Viognier in de Pfalz werken. Hij doet het gewoon. Geel fruit, subtiele kruidigheid, een rustige, dichte kern, plus een textuur die de wijn langer draagt dan je verwacht. Geen zurenf vuurwerk, geen houtaccent als bewijsvoering. In plaats daarvan: balans, diepte, drinkbaarheid. Een witte wijn die met elke slok zelfverzekerder wordt.
Precies hier begint de uiteindelijke relevantie – vooral voor de gastronomie. De Marsannier is geen solist voor proeverijen, maar een wijn voor aan tafel. Hij werkt bij vis, gevogelte, kalfsvlees, groenten – en verrassend goed bij kaas. Hij is niet overrompelend – ondanks zijn ambitie om een merkwaardige bijzondere wijn te zijn.
Dat zo’n ongebruikelijke wijn uitgerekend van een van de populairste Duitse wijnhuizen komt, is uiteraard geen tegenstelling. Knipser beheerst deze kunst al jaren: ambitieuze wijnen maken die zich niet elitair presenteren. De Marsannier is geen intellectuele provocatiewijn, maar een aanbod. Een aanbod dat zacht maar beslist zegt: de Duitse wittewijncultuur hoeft niet bij Duitse druivenrassen te eindigen.
Is hij dan de beste witte wijn van Duitsland? Misschien is dat de verkeerde vraag. De betere vraag luidt: Welke andere Duitse witte wijn verruimt momenteel de horizon zo consequent, zonder zich daarbij consequent op Duitse herkomst te beroepen? En dan wordt de lijst plotseling heel kort.
(Meer over de wijnen van Knipser in de volgende gedrukte editie van het barmagazine “Mixology” – Meininger Verlag)