Mark Carney heeft Europa zojuist een nogal opmerkelijke liefdesverklaring gedaan. De Canadese premier sprak deze week voor het Europees Parlement in Straatsburg over het „diepst mogelijke partnerschap” tussen Canada en de EU. Het bestaande vrijhandelsakkoord CETA moet niet het einde, maar het uitgangspunt worden van een aanzienlijk nauwere economische en politieke band. De toenadering heeft concrete geopolitieke redenen: Canada wil zijn afhankelijkheid van de VS verminderen, Europa zoekt betrouwbare partners voor energie, grondstoffen, technologie en veiligheid. Een win-winsituatie dus.
Ik zou graag nog een punt aan deze nieuwe trans-Atlantische vriendschap toevoegen: laten we meer Canadese wijn drinken.
Want die is in Europa nog altijd een exotisch randverschijnsel. Canada? O ja, ijswijn. Daarna wordt het bij veel wijndrinkers al snel dun. Toch ontstaan daar inmiddels enkele van de interessantste cool-climatewijnen buiten Europa: chardonnay en riesling, pinot noir en cabernet franc, in het westen zelfs verbluffende syrah, cabernet sauvignon en merlot.
En wat wijnbouw betreft is Canada minder absurd gelegen dan de blik op de wereldkaart doet vermoeden.
Het Niagara Peninsula in Ontario, het belangrijkste wijnbouwgebied van het land, ligt ongeveer op de 43e breedtegraad. Dat is geen Lapland, maar vrijwel precies de geografische hoogte van Toscane. Het probleem is dan ook minder de breedtegraad dan de Canadese winter. Zonder Lake Ontario zou commerciële wijnbouw hier aanzienlijk moeilijker zijn. De enorme watermassa werkt als temperatuurbuffer: in de herfst geeft het meer, dat in de zomer is opgewarmd, warmte af en verlengt het groeiseizoen; in het voorjaar houdt het koude water het uitlopen tegen en vermindert het daarmee het gevaar van late vorst. Daar komt de Niagara Escarpment bij, die langgerekte terreintrede die luchtstromingen en microklimaten beïnvloedt.
Het resultaat doet qua logica eerder denken aan Europese cool-climategebieden dan aan Californië. Riesling behoudt zijn zuren, chardonnay wordt strak, pinot noir elegant. Vooral cabernet franc voelt zich hier verrassend goed thuis. Cabernet sauvignon en merlot slagen eveneens in warmere wijngaarden en jaren, maar blijven vaak slanker dan hun collega's uit Napa of Bordeaux.
Dat Ontario al lang serieus genomen moet worden, bleek onlangs opnieuw uit de Decanter World Wine Award 2026: 157 medailles gingen naar VQA-wijnen uit Ontario. Goud was er onder andere voor chardonnay van Hidden Bench en Le Clos Jordanne en – opmerkelijk – voor een cabernet franc van Inniskillin. Bij de Canadian National Wine Awards werd Tawse Winery in 2026 al voor de vijfde keer uitgeroepen tot Winery of the Year; vooral chardonnay en riesling werden bekroond.
Tot de namen die we moeten onthouden, behoren ook Hidden Bench, Cave Spring, Domaine Le Clos Jordanne en natuurlijk Inniskillin. Wie Canadese rode wijnen wil begrijpen, moet pinot noir en cabernet franc proberen voordat hij naar cabernet sauvignon vraagt. Precies daarin ligt de eigenheid van Ontario.
En dan is er natuurlijk de wijn waarmee Canada überhaupt op de internationale wijnkaart verscheen: Icewine. In 1989 maakte Inniskillin van de robuuste druivensoort vidal een ijswijn die in 1991 op de Vinexpo in Bordeaux de Grand Prix d’Honneur won. Plotseling keek de oude wijnwereld naar Niagara. Het principe kenden Duitsers en Oostenrijkers natuurlijk al lang: gezonde druiven blijven tot in de winter aan de stok hangen, bevriezen en worden bevroren geoogst en geperst. Het water blijft als ijs achter, terwijl suiker, zuren en aromastoffen zich concentreren in de kleine hoeveelheid verkregen most.
Alleen heeft Canada tegenover Duitsland en Oostenrijk één doorslaggevend voordeel: op de winter kun je vertrouwen.Wat bij ons in sommige jaren een gok wordt, behoort in Ontario tamelijk betrouwbaar tot het klimaatprogramma. Vidal is bij uitstek geschikt, riesling levert de verfijndere, vaak complexere varianten, en zelfs cabernet franc wordt tot rode Icewine verwerkt. Bij goede exemplaren houdt een brute zuurgraad die enorme zoetheid in toom. Icewine is daarom niet simpelweg vloeibare jam. Zeer goede Canadese Icewine behoort tot de grote zoete wijnen ter wereld.
Heel anders ziet Canada er 3500 kilometer verder naar het westen uit. Het Okanagan Valley in British Columbia strekt zich ten noorden van de Amerikaanse grens door een smalle vallei uit. Hier bevinden we ons rond de 49e en 50e breedtegraad – dus daadwerkelijk in een zone die ons Europeanen qua wijnbouw vertrouwd voorkomt. Alleen werkt het klimaat volkomen anders. De Coast Mountains houden een groot deel van het vocht uit de Stille Oceaan tegen Okanagan ligt in de regenschaduw, is droog, zonnig en gedeeltelijk bijna woestijnachtig. Tot ongeveer 2000 zonuren treffen hier geringe neerslag; irrigatie is daarom in veel wijngaarden geen uitzondering, maar een voorwaarde.
En de vallei is lang. In het koelere noorden doen riesling, chardonnay en pinot noir het uitstekend. Verder naar het zuiden, richting Osoyoos, wordt het zo warm en droog dat syrah, merlot, cabernet franc en cabernet sauvignon rijp worden. Precies die reikwijdte maakt British Columbia fascinerend: binnen enkele uren rijden wisselen we praktisch van wijnwereld.
Mission Hill Family Estate is de internationaal bekendste naam en werd bij de National Wine Awards 2025 voor de zesde keer uitgeroepen tot Winery of the Year; uitgerekend een cabernet franc behoorde daar tot de twee met platina bekroonde wijnen. Daarnaast moeten we Martin’s Lane Winery onthouden voor pinot noir en riesling, CheckMate Artisanal Winery voor chardonnay en merlot en Le Vieux Pin voor syrah. Ook Meyer Family Vineyards en Laughing Stock behoren inmiddels tot de domeinen die bij nationale wedstrijden regelmatig hoog eindigen; Laughing Stock behaalde in 2026 onder andere platina voor syrah en zijn rode cuvée Blind Trust.
Juist de rode wijnen zijn belangrijk, omdat ze het Europese Canada-cliché afbreken. Een land dat betrouwbaar bevroren druiven kan oogsten, produceert enkele maanden eerder in het Okanagan Valley rijpe syrah. Dat klinkt aanvankelijk tegenstrijdig. In werkelijkheid verklaart het heel goed wat Canada als wijnland kenmerkt: extreme verschillen, lange zomerdagen, enorme watermassa’s, gebergten, droge valleien en winters waarbij een Duitse wijnboer vermoedelijk nerveus de terugvlucht zou boeken.
Canadese wijn zal Bordeaux, Bourgogne, Moezel of Wachau daarom niet vervangen. Waarom zou hij dat ook doen? Wijn wordt altijd interessant waar een streek ophoudt iets anders te willen imiteren.
Misschien heeft Mark Carney dus gelijk met zijn nieuwe verwantschappen tussen Canada en Europa. In de politiek kan daar mogelijk een nieuwe trans-Atlantische alliantie uit voortkomen. Met wijn kunnen we alvast beginnen.