(Manfred Klimek / animated pic: Runwayml)
Waarom legt eigenlijk niemand de wijnen van Markus Schneider in de kelder? En wacht af. Ik was aanwezig bij een zeldzame proeverij van gerijpte Schneider-wijnen in particuliere kring.
De vraag naar het bewaarpotentieel van populaire Schneider-wijnen rees toen een handvol flessen werd geopend die daar – bijna per ongeluk – al jaren in de kelder lagen. Geen prestige-cuvées. Geen iconische wijngaardwijnen. Maar precies die flessen die je koopt, opentrekt, drinkt en opnieuw bestelt. Wijnen voor vrijdagavond, de barbecue, pasta, vrienden. Wijnen die uitdrukkelijk niet gemaakt waren om tientallen jaren te overleven.
En vermoedelijk zou Markus Schneider de laatste zijn die wilde dat men ze zou hamsteren. Zijn succes berustte er juist op complexiteit begrijpelijk te maken. Wijn af te stoffen. Genot te democratiseren. Niets staat verder van het idee af dat zijn instapwijnen pas na zeven of tien jaar zouden ‘openbloeien’.
En toch stonden ze daar – rode wijnen uit 2016. Een Kaitui uit 2018. En de bijna kinderlijke nieuwsgierigheid: kunnen ze dit aan?
Dat kunnen ze. En verrassend goed.
We moeten ons herinneren wat er ruim twintig jaar geleden gebeurde. Toen dook er een jonge wijnmaker uit de Pfalz op, met etiketten die eerder aan Manhattan dan aan de Mittelhaardt deden denken. Zwart. Helder. Zelfverzekerd. De wijnen heetten (en heten nog steeds) Black Print, Ursprung, Tohuwabohu. Geen pathos rond wijngaarden, geen gotische krullen. Daarbij wijnen die sappig, compact en onmiddellijk toegankelijk waren. Geen oefening in geduld. Geen elitair seminar in het glas.
Voor een generatie die noch zin had in de braafheid van de Bocksbeutel, noch in betekenisloze literflessen, was dat een bevrijding. Schneider werd de signatuurwijnmaker van jonge wijndrinkers. Hij liet zien dat Duitse wijn zich modern mag presenteren en internationaal kan denken – zonder provinciaal over te komen.
De reacties lieten niet lang op zich wachten. Gevestigde wijnmakers trokken hun neus op. Delen van de kritiek spraken van ‘parkerisering’, marketing en overdrijving. Coöperaties voelden zich uitgedaagd. Het woord ‘oenologisch charlatan’ deed de ronde – onverbloemd, vaak met merkbare irritatie.
Schneider werkte verder. Investeerde. Breidde uit. En terwijl de verontwaardigden discussieerden, verkocht hij wijn. Internationaal, in grote hoeveelheden, met een duidelijke signatuur.
Nu, jaren later, komt de eigenlijke pointe: deze vermeend oppervlakkige, onmiddellijk begrijpelijke wijnen tonen rijpheid. Structuur. Balans. Het primaire fruit is niet ingestort. De tannines zijn versmolten zonder uiteen te vallen. Het hout lijkt geïntegreerd. Veel komt geordender, rustiger en preciezer over. Belangrijk detail: de kelder waar ze tot rust kwamen is perfect. En ze zijn ook nooit verplaatst. Dat maakt veel uit.
Juist de rode wijnen uit 2016 verrassen met hun stabiliteit. De Kaitui 2018 – ooit het toonbeeld van de ongecompliceerde Sauvignon Blanc ‘Made in Germany’ – bewijst dat kalk, extract en zorgvuldig werk een fundament creëren dat verder draagt dan pure aroma’s.
Kaitui Sauvignon Blanc 2018
Sauvignon Blanc uit de Pfalz, ooit bedoeld als frisse, onmiddellijk toegankelijke witte wijn – gekenmerkt door kalk, met een koele structuur en een klein aandeel warmere percelen die tropische toetsen leveren. 12,5% alcohol, geen houten monument, geen ascetische stilist – maar een moderne Duitse Sauvignon die internationale aroma’s verbindt met regionale bodemgebondenheid.
Gerijpt laat deze wijn zien hoe draagkrachtig dat fundament werkelijk is. De ooit prominente exotiek treedt een stap terug, de groene kruidigheid ordent zich, de zuren komen minder scherp en meer dragend over. De kalk lijkt plots duidelijker. Wat bedoeld was als ongecompliceerde drinkwijn krijgt contour – en stelt stilletjes de vraag waarom we Sauvignon Blanc hier te lande bijna nooit laten verouderen.
In de neus minder kruiden, meer steenfruit, meer kruisbes en ook een tikje kweepeer die oorspronkelijker naar voren komt. Ideaal op dronk.
Ursprung 2016 (Merlot, Cabernet Sauvignon, Portugieser e.a.)
De ‘Ursprung’ was altijd Schneiders toegangsbewijs tot de wereld van rode cuvées: verschillende percelen tussen de Vorderpfälzer vlakte en de Haardtrand, fruit op de voorgrond, zachte tannines, bedoeld om toegankelijk te zijn. Geen krachtpatser, maar een rode wijn voor vele gelegenheden – zijn zogenaamde ‘hitgarant’.
Na meerdere jaren flesrijping blijkt dat deze toegankelijkheid geen gebrek aan structuur was. De tannines lijken gesetteld, het fruit donkerder en ernstiger, het aanvankelijke primaire aroma heeft plaatsgemaakt voor tertiaire nuances. De wijn verliest niets aan drinkbaarheid, maar wint aan diepte. De vroegere lichtheid slaat niet om in dunheid – ze wordt volwassen.
In de neus zeer sterk de Cabernet en zijn cassis. Kan nog 5-7 jaar goed liggen, maar is nu verrassend easy-perfect
Black Print 2016 (Merlot, Cabernet Sauvignon, Syrah, Blaufränkisch)
De ‘Black Print’ was Schneiders doorbraak – een internationale cuvée uit de hete, droge vlakte, met de ambitie om rijpheid en dichtheid niet te verbergen. 14,5% alcohol, ambitieus gebruik van hout, duidelijk gepositioneerd als krachtige vertegenwoordiger van de moderne Duitse rodewijncultuur.
Bij gerijpte beoordeling wordt duidelijk hoe zorgvuldig deze balans is opgebouwd. Het ooit volle fruit is niet uiteengevallen, maar overgegaan in kruidige diepte. Het hout staat niet langer in de schijnwerpers, maar werkt als een omlijsting. Wat vroeger als log werd besproken, toont nu structuur en stabiliteit. Hier bewijst zich dat substantie meer is dan louter opulentie.
Zeker het juiste moment om hem te drinken. In de neus domineert de zachte kruidigheid van beide perfect gecombineerde primaire druivenrassen.
Tohuwabohu 2016 (Merlot, Cabernet Franc, klein aandeel Cabernet Sauvignon & Petit Verdot)
Al de naam verwijst naar chaos vóór de orde. In werkelijkheid was deze wijn altijd bedoeld als gestructureerde, gedisciplineerde cuvée – Cabernet Franc en Merlot in het centrum, aangevuld met klassieke Bordeaux-partners. Langere rijping, precieze oogst, ambitieuze élevage.
Met de tijd wint deze wijn aan helderheid. De afzonderlijke onderdelen grijpen rustiger in elkaar, de tannines zijn soepeler, het aroma veelzijdiger. Waar vroeger kracht domineerde, zien we nu architectuur. Vooral Cabernet Franc profiteert van rijping – en geeft de wijn die koele kruidigheid die hem onderscheidt van louter volheid.
Ook hier domineren in de neus de twee kruidige druivenrassen. Kan bij perfecte bewaring zeker nog 10 jaar liggen.
Einzelstück Portugieser 2016 (oude stokken)
Portugieser – lange tijd onderschat, vaak verkeerd begrepen als eenvoudige slobberwijn. Hier echter afkomstig van oude stokken, diep geworteld in de Ellerstadter Feldmark, met geschiedenis in de bodem. De wijn heeft zich nooit als een luid statement willen profileren, maar als een concentratie op herkomst en druivenras.
Met rijping onthult zich hoe draagkrachtig juist deze vermeend eenvoudige druivenrassen kunnen zijn. Het fruit wordt verfijnder, de textuur soepeler, de zuren integreren zich. Niets komt geforceerd over. Geen opsmuk, geen enscenering. In plaats daarvan blijkt dat ook Portugieser ouderdom kan dragen – als hij serieus wordt genomen.
In de neus massaal rijpe aalbes en blauwe bes. Ideaal drinkmoment, maar op weg naar verdwijnen.
De ironie: niemand verzamelde en verzamelt deze wijnen. Ze waren en zijn te goedkoop. Te toegankelijk. Te veel alledaagse wijn. Men hamstert prestige, geen pop.
Misschien ligt daarin precies het eigenlijke verhaal van Markus Schneider. Dat hij nooit voor de kelder, maar voor het moment wijn maakte – en dat dit moment langer duurt dan velen hadden verwacht.
Vandaag ontbreekt een figuur zoals hij. Een wijnmaker die een nieuwe generatie aanspreekt zonder zich aan te bieden. Die design als een uitnodiging begrijpt. Die toegankelijkheid niet verwart met oppervlakkigheid. Die de markt serieus neemt zonder erachteraan te lopen.