(Redactie, Reuters)
Er zijn verhalen die zo onwaarschijnlijk klinken dat je ze eigenlijk zou moeten verzinnen – als daar niet de werkelijkheid was die ze ons aanreikt. Het nieuwste luidt: uitgerekend Grüne Veltliner uit het Kamptal hebben ertoe bijgedragen dat Donald Trumps tariefbeleid aan het wankelen is gebracht.
Zoals in de Oostenrijkse Standard vandaag staat, was het een kleine Amerikaanse importeur die het grote politieke spel doorkruiste. Victor Schwartz, handelaar in New York, koopt onder meer Grüner Veltliner in Neder-Oostenrijk. Zijn onderneming Vos Selections was de eerste eiser in een procedure tegen Donald Trump. Doel: het opheffen van de nieuwe importheffingen die Trump de Europeanen wilde opleggen.
Dat de eiser uitgerekend Veltliner in zijn portfolio heeft, ontbeert niet aan ironie. Godfried Steinschaden, wijnmaker uit Engabrunn, zei tegen de Standard: „Ik wist helemaal niet dat het Victor was. Maar eigenlijk past dat wel bij hem.“Een zin als een schouderophalen – en toch zit daarin de hele ironie van dit verhaal: één man, één wijn, één aanklacht tegen het machtigste regime ter wereld; aanvankelijk succesvol.
De omvang ervan mag niet worden onderschat. Trump had tijdelijk strafheffingen tot wel 200 procent in gedachten. Zoals in de Standard te lezen staat, zouden zulke heffingen voor de export "het einde zijn geweest". In plaats daarvan werd het 15 procent – erg genoeg, maar draaglijk. Steinschaden stuurde uit vooruitziende blik een groot deel van zijn jaarproductie vroegtijdig over de Atlantische Oceaan. De heffingen werden gedeeld met de importeurs. Voor kleine handelaren zoals Schwartz is dat echter moeilijker, zegt Schwartz. En precies daarom klaagde hij.
En won. Eerst voor een Amerikaanse federale rechtbank, daarna voor een hof van beroep. De zaak ligt nu bij het Hooggerechtshof. Maar nu al, schrijft de Standard, "zou het vonnis verstrekkende gevolgen kunnen hebben – ook voor Oostenrijk."
Plotseling is deze man uit New York, die Grüner Veltliner importeert, een figuur in de wereldpolitiek. "Schwartz is inmiddels zoiets als een beroemdheid", staat in de Standard. Hij trekt van interview naar interview en zat al in de podcast van de New York Times.
En hier begint de pointe: het waren niet de grote huizen in Bordeaux of Bourgogne, niet de champagnebaronnen of de Italiaanse lobby's die Trump tot de orde riepen. Het was een handelaar met een hart voor Oostenrijk. Een handelaar die wist dat Grüner Veltliner in de VS niet alleen een nicheproduct, maar een noodzaak is geworden. Zonder Veltliner geen pairing met zeevruchten, geen lichte witte wijn bij de zomerse keuken, geen alternatief voor Chardonnay.
Je kunt zeggen: Trumps heffingen zijn – voorlopig, helaas zeker niet definitief – gestrand op de realiteit van een wijn die hij waarschijnlijk niet eens kan spellen.
En dat is een les. Wijn is niet alleen genot, hij is soms ook politiek. Hij vertelt niet alleen verhalen over terroir en klimaat, maar schrijft ook hoofdstukken in de annalen van de handelsoorlogen. Dat Oostenrijk daarin een kleine hoofdrol mocht spelen, is niet te danken aan de grote macht van Wenen of Brussel, maar aan een man in New York – en aan een druivenras dat nog een generatie geleden als een provinciale grap werd bespot.
Vandaag de dag is Grüner Veltliner echter exportproduct, cultfles en, zoals blijkt, een politiek instrument. Zoals in de Standard valt te lezen, zijn de VS inmiddels goed voor 8,5 procent van de Oostenrijkse exportomzet – en ze groeien verder, terwijl andere markten stagneren.
Dat is geen toeval. Dat is de stille revolutie van een druivenras. En misschien is dat precies wat we even zouden moeten vieren: dat een glas Veltliner meer macht kan ontplooien dan Trumps tirades op Twitter. Voorlopig. En helaas vermoedelijk slechts van korte duur.