(Manfred Klimek / Claude Auguste / redactie / bron: CNN / geanimeerde afbeelding (©VOS): Runwayml)
Toen Donald Trump vorig jaar aankondigde de effectieve Amerikaanse tarieven te verhogen tot een niveau dat sinds 1930 niet meer was gezien, bleef een groot deel van de Amerikaanse economie opmerkelijk stil. Het risico om zich openlijk tegen de president te keren leek te groot. Wie miljardenomzetten beheert, weegt politieke conflicten anders af dan morele imperatieven.
Eén persoon deed dat toch. Victor Owen Schwartz, eigenaar van de New Yorkse wijnimporteur VOS Selections, werd – zo meldt CNN – het gezicht van een rechtszaak tegen Trumps meest verstrekkende noodtarieven. En hij won.
Schwartz is geen topman van een concern, geen lobbyist met legers advocaten. Hij is wijnhandelaar. Een familieondernemer die wijnen en gedistilleerde dranken uit 16 landen importeert, containers plant, marges berekent en met restaurants, vakhandelaren en sommeliers spreekt. Iemand uit de praktijk. Juist daarom raakte het tariefbeleid hem met volle kracht. Voor bepaalde Europese producten had Trump tijdelijk tarieven van 50 procent aangekondigd. Wie wijn importeert, kan zulke toeslagen niet zomaar wegslikken.
“We kunnen onze prijzen niet zomaar verhogen, en we kunnen het ook niet gewoon betalen”, wordt Schwartz door CNN geciteerd. Sinds april, zo schatte hij, had hij al tarieven ter hoogte van zes cijfers moeten betalen. Voor concerns is dat een balanspost. Voor een middelgrote importeur is het existentieel.
Aanvankelijk aarzelde hij om de rol van hoofdeiser op zich te nemen. Het is iets anders om je bij een rechtszaak aan te sluiten dan om publiekelijk in de frontlinie te staan. Uiteindelijk diende het Liberty Justice Center in april 2025 de zaak VOS Selections, Inc. v. Trump in. Uiteindelijk oordeelde het Supreme Court: de verstrekkende noodtarieven waren onwettig.
Dat is meer dan een juridische overwinning. Het is een les in politieke effectiviteit.
Schwartz beschreef zichzelf als de “laatste verdedigingslinie”, terwijl grote delen van de bedrijfswereld aan de zijlijn bleven staan. De prijs was hoog. Hij sprak over vijandige berichten per sms en e-mail, en over veiligheidsmaatregelen op kantoor. Wie het opneemt tegen het machtigste ambt ter wereld, doet dat niet zonder gevolgen.
En toch hield hij vol. De logica was eenvoudig, zei hij: hij kon de geëiste heffingen simpelweg niet betalen. Die nuchterheid is misschien wel de sterkste zin in dit verhaal. Het ging niet om ideologie. Het ging om een berekening – en om de verdediging van een bedrijfsmodel.
Volgens CNN zouden er uiteindelijk terugbetalingen ter hoogte van honderden miljarden in het verschiet kunnen liggen. Hoe precies die zouden worden verdeeld, is nog onduidelijk. Eén ding is echter duidelijk: zonder de moed van een kleine wijnimporteur zou dit vonnis er nauwelijks zijn gekomen.
Voor de wijnbranche zit hierin een signaal dat verder reikt dan de VS. In tijden van verkoopcrises, terughoudende consumptie en politieke onzekerheid is men geneigd zich als speelbal van mondiale krachten te voelen. Als een sector die de prijzen en narratieven van anderen moet opvangen. Maar wijn is economie. En economie is macht – als zij bereid is die in te zetten.
Twintig jaar geleden vochten Europese wijnboeren tegen overregulering, later tegen gezondheidscampagnes, en nu tegen handelsbarrières. Vaak defensief, vaak stil op de achtergrond. De zaak-Schwartz laat een andere optie zien: offensieve rechtsstatelijkheid. Wie zijn argumenten zorgvuldig formuleert en bereid is het risico te dragen, kan zelfs tegen een president standhouden.
Opmerkelijk genoeg zei Schwartz dat hij de overwinning zou vieren met een oude fles Châteauneuf-du-Pape. Een detail met symbolische betekenis: uiteindelijk is het weer de wijn die het verhaal rond maakt.
De branche hoeft zich niet te verstoppen. Zij beschikt over netwerken, banen, belastinginkomsten – en over mensen die bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen. Victor Schwartz heeft laten zien dat politieke invloed niet alleen een kwestie van omvang is, maar van vastberadenheid.
Dat is de eigenlijke boodschap in een tijd waarin velen klagen over de machteloosheid van de wijnmarkt: soms is één importeur uit Brooklyn genoeg om een mondiale wending in gang te zetten.